Wznowienie i kontynuacja dofinansowań z Program TERMO 2026 roku, zasilonego kwotą 331 mln zł z budżetu państwa, stanowi kluczowy element strategii dekarbonizacji zasobów budowlanych w Polsce. Dla zarządców nieruchomości, spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot, instrumenty oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) są fundamentalnym narzędziem inżynierii finansowej, pozwalającym na realizację kapitałochłonnych inwestycji w poprawę efektywności energetycznej. Program ten łączy tradycyjne mechanizmy dłużne (premie spłacające kredyt) z bezzwrotnymi dotacjami (granty) finansowanymi z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Jako Optima RES, specjalizująca się w audytingu energetycznym i doradztwie technicznym, analizujemy poniżej szczegółowe warunki techniczne i prawne, które muszą zostać spełnione, aby skutecznie aplikować o środki w nadchodzącym naborze.
Podstawą funkcjonowania Programu TERMO 2026 jest Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów, która precyzuje warunki przyznawania premii. Środki te wypłacane są przez BGK w granicach wolnych środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów (FTiR).
Premia termomodernizacyjna jest instrumentem służącym do spłaty części kredytu zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Jest to mechanizm skierowany do szerokiego grona inwestorów, w tym spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych.
Kluczowe parametry techniczne i finansowe to:
- wysokość wsparcia: standardowa wysokość premii wynosi 26% kosztów przedsięwzięcia, choć w przypadku, gdy wraz z termomodernizacją realizowany jest montaż instalacji OZE (Odnawialne Źródła Energii), premia wzrasta do 31% łącznych kosztów obu przedsięwzięć!
- warunek konieczny – audyt energetyczny: podstawą wnioskowania jest audyt energetyczny, który musi wykazać spełnienie ustawowych wymogów oszczędności energii, który zgodnie z Ustawą, musi wykazać, że przedsięwzięcie doprowadzi do zmniejszenia rocznego zapotrzebowania na energię:
- co najmniej o 10%, jeśli modernizowany jest tylko system grzewczy,
- co najmniej o 25% w pozostałych przypadkach (np. docieplenie przegród),
- wzmacnianie wielkiej płyty: Inwestorzy mogą ubiegać się o dodatkowe wsparcie w wysokości 50% kosztów wykonania dodatkowego połączenia warstwy fakturowej z warstwą konstrukcyjną w budynkach wielkopłytowych, jednak wymaga to sporządzenia dokumentacji technicznej doboru i rozmieszczenia kotew.
Grant ten funkcjonuje jako „opcja” (dodatek) do premii termomodernizacyjnej, zwiększając jej atrakcyjność przy głębokich modernizacjach. Grant przysługuje, jeśli po termomodernizacji budynek spełnia wymogi określone w Warunkach Technicznych (WT 2021) w zakresie wskaźnika rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną (EP) lub wymogi dotyczące izolacyjności cieplnej przegród oraz wyposażenia technicznego. Dodatkowe dofinansowanie obejmuje 10% netto kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Grant ten powiększa premię termomodernizacyjną i jest zaliczany na spłatę kredytu.
Uwaga! Wypłata premii jest warunkowana realizacją przedsięwzięcia zgodnie z projektem budowlanym wykonanym na podstawie pozytywnie zweryfikowanego audytu energetycznego. Audyt nie jest więc tylko dokumentem „do wniosku”, ale techniczną mapą drogową inwestycji.
Premia remontowa dedykowana jest budynkom wielorodzinnym, których użytkowanie rozpoczęto co najmniej 40 lat przed dniem złożenia wniosku.
Warunki brzegowe:
- Wymagane jest sporządzenie audytu remontowego , który wykaże, że w wyniku prac nastąpi zmniejszenie rocznego zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej o co najmniej 10%,
- Wskaźnik kosztu przedsięwzięcia musi mieścić się w przedziale od 0,05 do 0,70,
Wysokość premii wynosi ona 25% kosztów przedsięwzięcia remontowego, premia ta, podobnie jak termomodernizacyjna, spłaca część kredytu zaciągniętego na remont.
Kluczowym atutem Premii Remontowej, odróżniającym ją od Premii Termomodernizacyjnej, jest znacznie szerszy katalog kosztów kwalifikowalnych. Choć warunkiem wejściowym (dostępem do premii) jest uzyskanie oszczędności energii na poziomie min. 10%, to sama premia naliczana jest od kosztów obejmujących szeroko pojęte prace remontowe, a nie tylko te ściśle związane z izolacją termiczną.
Kwalifikowalność prac: zgodnie z definicją ustawową, przedsięwzięcie remontowe obejmuje roboty budowlane dotyczące części wspólnych budynku. W praktyce inżynierskiej oznacza to, że do kosztów przedsięwzięcia można zaliczyć prace wpisane do Książki Obiektu Budowlanego oraz wynikające z Planu Remontów, takie jak:
- wymiana instalacji wewnętrznych: modernizacja instalacji elektrycznej (np. wymiana WLZ, oświetlenie klatek), wymiana pionów wodno-kanalizacyjnych czy instalacji gazowej,
- remonty ciągów komunikacyjnych: malowanie klatek schodowych, wymiana posadzek, balustrad, remonty korytarzy piwnicznych,
- elementy konstrukcyjne i wykończeniowe: naprawa dachu (niezwiązana z dociepleniem), remont kominów, izolacja przeciwwilgociowa fundamentów.
Ważne zastrzeżenie prawne: Premia Remontowa obejmuje wyłącznie remont części wspólnych. Nie można z niej finansować prac wykończeniowych wewnątrz lokali mieszkalnych (np. malowania ścian w mieszkaniach, wymiany podłóg), z dwoma ustawowymi wyjątkami: wymianą okien oraz remontem balkonów, które są kwalifikowalne nawet jeśli służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali .
Ważne dla mieszkańców budynków wielorodzinnych! W przypadku wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, główną korzyścią finansową dla mieszkańców nie jest osobiste odliczenie podatkowe, lecz obniżenie opłat na fundusz remontowy dzięki pozyskaniu przez zarządcę Premii TERMO (spłacającej kredyt) lub Grantu OZE (pokrywającego 50% kosztów inwestycji). Wyjątkiem są właściciele lokali w budynkach wpisanych do rejestru zabytków, którzy w ramach „Ulgi na Zabytki” mogą odliczyć 50% wydatków poniesionych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (w tym wpłaty na fundusz remontowy wyodrębniony na ten cel), pod warunkiem posiadania odpowiednich pozwoleń konserwatorskich.
Komentarz ekspercki: Dla Zarządców Nieruchomości jest to mechanizm pozwalający na kompleksową rewitalizację starszych bloków (tzw. „wielka płyta” lub kamienice przedwojenne). Wykonując ocieplenie (spełniając warunek 10% oszczędności), można jednocześnie sfinansować ze wsparciem Państwa np. wymianę starej instalacji aluminiowej na klatkach schodowych, co bez premii musiałoby zostać pokryte w 100% z funduszu remontowego mieszkańców.
W portfolio instrumentów BGK szczególną pozycję zajmuje Premia MZG (Mieszkaniowy Zasób Gminy). W środowisku inżynierów i audytorów instrument ten określa się mianem „premii termomodernizacyjnej lub remontowej na sterydach”. Jest to mechanizm celowany, zarezerwowany wyłącznie dla gmin i spółek gminnych, oferujący bezkonkurencyjne poziomy dofinansowania, nieosiągalne dla standardowych spółdzielni czy wspólnot mieszkaniowych.
Premia ta jest dedykowana ściśle określonemu zasobowi. Aby się o nią ubiegać, inwestycja musi dotyczyć budynku, w którym wszystkie lokale mieszkalne wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Oznacza to, że obiekt musi być w 100% własnością gminy (lub spółki gminnej), bez wyodrębnionej własności lokali na rzecz osób trzecich.
Siła Premii MZG tkwi w jej wysokości, która jest znacznie wyższa niż w przypadku standardowych premii dostępnych dla innych inwestorów. Jest ona naliczana od kosztów przedsięwzięcia (termomodernizacyjnego lub remontowego):
- 50% kosztów przedsięwzięcia – to standardowa wysokość premii dla typowych budynków komunalnych,
- 60% kosztów przedsięwzięcia – stawka ta obowiązuje, gdy budynek jest wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Premia MZG przysługuje z tytułu realizacji zarówno przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, jak i przedsięwzięcia remontowego. Co istotne, w przeciwieństwie do standardowych premii (które spłacają kredyt komercyjny), wnioski o Premię MZG składa się bezpośrednio do BGK. Upraszcza to proces inwestycyjny, eliminując konieczność angażowania banku kredytującego, co jest kluczowe dla jednostek sektora finansów publicznych realizujących zadania ze środków własnych lub budżetowych.
Grant MZG jest dedykowany gminom oraz spółkom komunalnym, jako opcja zwiększająca Premię MZG. Sama premia MZG wynosi 50% kosztów (lub 60% dla budynków zabytkowych). Grant w wysokości 30% kosztów przysługuje, jeśli przed realizacją lub w jej ramach wykonano przyłącze do sieci ciepłowniczej, zamieniono źródła energii na OZE/kogenerację lub zastosowano źródła niskoemisyjne.
Komentarz ekspercki: Premia MZG to najpotężniejsze narzędzie w walce z ubóstwem energetycznym w zasobach komunalnych. Pozwala gminom na rewitalizację najstarszych, często zabytkowych kamienic przy zaangażowaniu zaledwie 40-50% wkładu własnego, co przy tak dużej skali prac remontowych jest wskaźnikiem bardzo korzystnym. W połączeniu z Grantem MZG możemy osiągnąć ok. 90% efektywnego dofinansowania dla budynków!
Grant OZE to jedno z najbardziej atrakcyjnych rozwiązań dla zarządców nieruchomości planujących inwestycje w odnawialne źródła energii.
Przedmiotem wsparcia jest zakup, montaż, budowa lub modernizacja instalacji odnawialnego źródła energii, dotyczy to m.in. paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła, kolektorów słonecznych oraz instalacji hybrydowych. Grant wynosi 50% kosztów netto przedsięwzięcia OZE. Jest to wsparcie bezpośrednie, niezwiązane z kredytem (można realizować inwestycję ze środków własnych). Kluczowym dokumentem jest dokumentacja projektowa instalacji, która podlega weryfikacji przez BGK lub podmioty zewnętrzne, (UWAGA! Audyt energetyczny nie jest wymagany). W przypadku modernizacji istniejącej instalacji, moc zainstalowana musi wzrosnąć o co najmniej 25%.
W odpowiedzi na zdarzenia losowe, Regulamin z maja 2025 r. wprowadził Premię Powodziową. Jest to instrument kluczowy dla zarządców nieruchomości na terenach objętych klęską żywiołową.
Premia przysługuje na realizację przedsięwzięcia remontowego w budynku wielorodzinnym uszkodzonym na skutek powodzi. Wnioski o tę premię są rozpatrywane przez BGK poza kolejnością. Priorytet mają budynki z uszkodzonymi przegrodami zewnętrznymi lub elementami konstrukcyjnymi.
Wysokość wsparcia jest bardzo atrakcyjna:
- 70% kosztów przedsięwzięcia dla budynków z mieszkaniowego zasobu gminy lub społecznego zasobu czynszowego,
- 50% kosztów dla pozostałych budynków wielorodzinnych,
- 60% kosztów dla budynków zabytkowych (poza zasobem gminnym).
Premia powodziowa wymaga sporządzenia audytu remontowego oraz oszacowania szkód (muszą wynosić co najmniej 5% wartości budynku).
Podstawą każdego wniosku w Program TERMO 2026 jest profesjonalny audyt. Błędy na tym etapie są najczęstszą przyczyną odrzucenia wniosków lub konieczności ich korekty, co w warunkach ograniczonej puli środków (331 mln zł) może skutkować utratą finansowania.
Wymagany do pozyskania Premii termomodernizacyjnej (z opcją grantu termomodernizacyjnego) oraz Premii MZG (również z opcją grantu MZG) dla przedsięwzięć termomodernizacyjnych.
Audyt energetyczny musi być opracowaniem sformalizowanym i kompletnym, stanowiącym techniczno-ekonomiczną podstawę do realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Dokument ten powinien zawierać przede wszystkim kartę audytu energetycznego, będącą syntetycznym zestawieniem danych ogólnych o budynku oraz wyników obliczeń, a także szczegółową inwentaryzację techniczno-budowlaną, opisującą stan istniejący przegród, okien, drzwi oraz instalacji grzewczych i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Kluczowym elementem jest ocena stanu technicznego budynku, która pozwala na zidentyfikowanie miejsc o największych stratach energii, co z kolei prowadzi do wskazania i optymalizacji konkretnych ulepszeń termomodernizacyjnych. Dla każdego z wybranych wariantów (np. ocieplenie ścian, wymiana stolarki, modernizacja węzła cieplnego) audytor musi przeprowadzić precyzyjne obliczenia oszczędności energii oraz oszacować koszty realizacji prac. Obowiązkowym elementem jest również analiza ekonomiczna, wykazująca opłacalność inwestycji poprzez wyliczenie prostego czasu zwrotu (SPBT) oraz określenie kwoty możliwej do uzyskania premii termomodernizacyjnej. Całość musi być sporządzona w sposób logiczny i spójny, oparty na algorytmie oceny zawartym w rozporządzeniu, co zapewnia rzetelność i porównywalność audytów przy ubieganiu się o dofinansowanie.
Niezbędny do pozyskania Premii remontowej, powodziowej oraz MZG na prace remontowe i naprawcze.
Zgodnie z Ustawą oraz przepisami wykonawczymi, audyt remontowy musi stanowić profesjonalne opracowanie techniczno-ekonomiczne, które precyzyjnie określa zakres, parametry techniczne oraz opłacalność planowanego przedsięwzięcia remontowego, służąc jednocześnie jako założenia do projektu budowlanego. Dokument ten musi zawierać pełne dane identyfikacyjne budynku mieszkalnego oraz Inwestora. Kluczowym elementem obliczeniowym jest kalkulacja wartości wskaźnika oszczędności energii, który określa roczne zapotrzebowanie na energię końcową dostarczaną do budynku na potrzeby ogrzewania. Audytor zobowiązany jest do wskazania konkretnego zakresu rzeczowego prac, który pozwoli na osiągnięcie wymaganych ustawowo oszczędności energii – standardowo na poziomie co najmniej 10%, a w przypadku wskaźnika kosztu powyżej 0,3, na poziomie co najmniej 25%.
Dokumentacja musi obejmować szczegółowy plan robót remontowych, sporządzony zgodnie z przepisami o użytkowaniu budynków mieszkalnych, oraz wskazywać zakres prac objętych wnioskiem wraz z ich szacunkowym kosztem. W specyficznych przypadkach, takich jak ubieganie się o premię powodziową, audyt musi dodatkowo zawierać oszacowanie szkód na poziomie co najmniej 5% wartości budynku oraz dokumentację potwierdzającą datę ich wystąpienia. Całość opracowania podlega weryfikacji przez BGK pod kątem poprawności obliczeń zapotrzebowania na energię oraz trafności doboru planowanych ulepszeń.
Regulamin BGK z maja 2025 r. precyzuje dwie odrębne ścieżki składania wniosków, w zależności od wybranego instrumentu Programu TERMO 2026. Zrozumienie tej dystynkcji jest kluczowe dla uniknięcia błędów formalnych.
Dotyczy instrumentów powiązanych ze spłatą kredytu, czyli dwóch podstawowych premii: termomodernizacyjnej (w tym z opcją grantu) i remontowej.
Procedura jest bardzo uproszczona. Inwestor składa wniosek o premię wraz z wnioskiem kredytowym w banku komercyjnym współpracującym z BGK. Bank kredytujący dokonuje wstępnej weryfikacji i przekazuje dokumentację do BGK. Wypłata premii następuje po zrealizowaniu inwestycji, na rachunek kredytowy (spłata kapitału).
Dotyczy instrumentów bezzwrotnych oraz premii niezwiązanych z nowym kredytem komercyjnym: Grant OZE. Premia i Grant MZG, Premia Powodziowa.
Wniosek składa się bezpośrednio do BGK (zazwyczaj w formie elektronicznej lub papierowej do centrali). W przypadku Grantu OZE czy Premii MZG, BGK weryfikuje wniosek, audyt oraz dokumentację. Po pozytywnej decyzji i realizacji inwestycji, środki wypłacane są na rachunek inwestora.
Uwaga! Wnioski o Grant Termomodernizacyjny, Grant OZE oraz Grant MZG można składać najpóźniej do 30 czerwca 2026 r.. Jest to data nieprzekraczalna, wynikająca z harmonogramu KPO.
Wznowienie Program TERMO 2026 roku z budżetem 331 mln zł to ostatni dzwonek na skorzystanie z tak korzystnego montażu finansowego, łączącego umorzenie kredytu z dotacjami KPO. Skumulowane wsparcie (np. Premia Termomodernizacyjna + Grant OZE + Grant Termomodernizacyjny) może pokryć znaczną część kosztów inwestycji, drastycznie skracając czas zwrotu (ROI).
Jako eksperci w dziedzinie efektywności energetycznej, wspieramy Państwa w kluczowym, inżynieryjnym etapie przygotowania inwestycji. Nasza rola wykracza poza standardową diagnostykę – dostarczamy kompleksowe doradztwo techniczne, którego fundamentem jest precyzyjny audyt energetyczny lub remontowy. To właśnie jakość tego opracowania determinuje ostateczny kształt modernizacji oraz parametry niezbędne do zakwalifikowania się do programu. W Optima Res szczegółowo analizujemy stan techniczny budynku, dobieramy optymalne rozwiązania technologiczne (od izolacji przegród po instalacje OZE) i weryfikujemy ich zgodność z rygorystycznymi wymogami Ustawy o wspieraniu termomodernizacji. Dzięki temu zyskują Państwo pewność, że planowane przedsięwzięcie jest nie tylko efektywne energetycznie i opłacalne, ale przede wszystkim bezbłędne pod kątem technicznym, co stanowi niezbędną bazę do dalszego procedowania inwestycji.
Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem!
