Zważywszy na rosnące koszty energii i wymogi związane z transformacją ekologiczną, polscy przedsiębiorcy poszukują efektywnych sposobów na finansowanie inwestycji proekologicznych. Z pomocą przychodzi program ELENA (European Local Energy Assistance), który w Polsce realizowany jest między innymi przez Pracodawców RP we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Inicjatywa ta, finansowana z Grantu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, stanowi realne wsparcie dla firm planujących inwestycje w poprawę efektywności energetycznej. Poniżej przedstawiamy kompleksową analizę programu, opierając się na jego regulaminie oraz dostępnych materiałach.
Program „Employers of Poland for energy efficiency of the enterprises” jest inicjatywą Komisji Europejskiej, realizowaną przez Europejski Bank Inwestycyjny w ramach programu InvestEU. Jego podstawę prawną stanowi umowa z dnia 28 czerwca 2024 r., a realizacja projektu przewidziana jest do czerwca 2027 roku. Głównym celem programu jest wsparcie przedsiębiorców w przygotowaniu dokumentacji niezbędnej do uzyskania finansowania na inwestycje w efektywność energetyczną.
Zgodnie z §1 pkt. 6 Regulaminu finansowania z Grantu ELENA, Inwestorem może być przedsiębiorca, który zaliczany jest do grona mikro, małych i średnich przedsiębiorców (MŚP) lub firmy typu „small mid-cap”, zatrudniających do 500 pracowników. Z programu wyłączone są organizacje pozarządowe (NGOs) nieprowadzące działalności gospodarczej.
Program ELENA wspiera przygotowanie dokumentacji do szerokiego wachlarzu inwestycji, które przyczyniają się do poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa. Jak precyzuje §1 pkt. 9 Regulaminu, do kwalifikowalnych inwestycji zalicza się:
- termomodernizację budynków produkcyjnych lub usługowych,
- wymianę oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego,
- modernizację systemów cieplnych lub chłodniczych,
- wymianę linii produkcyjnych na bardziej efektywne energetycznie,
- montaż instalacji OZE powiązanych z budynkiem.
Każda z tych inwestycji musi prowadzić do zmniejszenia zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30%, co musi zostać potwierdzone przez audyt energetyczny. Należy jednak pamiętać, że program nie obejmuje produkcji energii wyłącznie na sprzedaż; instalacja OZE musi być powiązana z budynkiem i służyć poprawie efektywności energetycznej samego inwestora. Co więcej, rozbudowa budynku może być kwalifikowana, o ile obejmuje działania zwiększające efektywność energetyczną.
Zgodnie z §2 pkt. 2 Regulaminu, przedsiębiorcy mogą uzyskać finansowanie do 90% kosztów przygotowania dokumentacji niezbędnej do pozyskania finansowania na Kwalifikowalną Inwestycję. Grantem mogą być objęte takie dokumenty jak:
- audyt energetyczny ex-ante,
- studium wykonalności,
- wniosek o środki publiczne (dotacje, pożyczki),
- świadectwo charakterystyki energetycznej budynku,
- inne niezbędne analizy i dokumenty techniczne.
Ważnym ograniczeniem, o którym mowa w §4 pkt. 6 Regulaminu, jest limit kosztów przygotowania dokumentacji, który nie może przekroczyć 4% wartości planowanej inwestycji. W uzasadnionych przypadkach próg ten może być podniesiony do 8%. Warto podkreślić, że program nie przewiduje możliwości refinansowania już wykonanych audytów energetycznych.
Proces ubiegania się o dofinansowanie został szczegółowo opisany w §4 Regulaminu.
- Złożenie Wniosku o Finansowanie: Inwestor składa wniosek w formacie PDF, podpisany elektronicznie, na adres energia@pracodawcyrp.pl. Termin składania wniosków upływa 31 grudnia 2026 r.
- Weryfikacja Wniosku: Zespół ELENA w ciągu 7 dni roboczych weryfikuje wniosek pod kątem formalnym i merytorycznym.
- Wybór Wykonawcy: Po pozytywnej weryfikacji, Inwestor wysyła zapytanie o wycenę do co najmniej 3 wykonawców z Listy Kwalifikowanych Wykonawców.
- Akceptacja Zakresu Przedmiotu Zlecenia: Po wyborze najkorzystniejszej oferty, Inwestor uzgadnia z Wykonawcą Zakres Przedmiotu Zlecenia, który następnie jest akceptowany przez Zespół ELENA.
- Podpisanie Umowy Wykonawczej: Finalnym etapem jest podpisanie trójstronnej umowy pomiędzy Pracodawcami RP, Inwestorem a Wykonawcą.
Mechanizm płatności, opisany w §5 Regulaminu, jest korzystny dla Inwestora. Po odbiorze wykonanej dokumentacji, Wykonawca wystawia fakturę na pełną kwotę na Pracodawców RP. Następnie Pracodawcy RP wystawiają fakturę na Inwestora na 10% wartości brutto usługi, powiększonej o 23% VAT. Po uregulowaniu tej kwoty przez Inwestora, Pracodawcy RP opłacają 100% wartości faktury Wykonawcy.
Inwestor, który skorzysta z dofinansowania, zobowiązany jest do regularnego informowania o postępach w realizacji inwestycji. §6 Regulaminu nakłada obowiązek składania kwartalnych informacji o przebiegu projektu oraz informacji końcowej po jego zakończeniu. Jest to kluczowe dla monitorowania wskaźników projektu przez Europejski Bank Inwestycyjny. Należy pamiętać, że w przypadku niezrealizowania inwestycji, Inwestor może zostać wezwany do zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Program ELENA realizowany przez Pracodawców RP to wyjątkowa szansa dla polskich przedsiębiorstw na pozyskanie znaczącego wsparcia w przygotowaniu inwestycji w efektywność energetyczną. Dofinansowanie w wysokości 90% kosztów dokumentacji, przejrzyste procedury i wsparcie ekspertów to kluczowe atuty tej inicjatywy. Dla firm planujących modernizację w duchu zrównoważonego rozwoju, jest to oferta, którą z pewnością warto rozważyć. Więcej informacji oraz niezbędne dokumenty znajdą Państwo na stronie internetowej projektu: https://energia.pracodawcyrp.pl/.
Przygotowanie kompleksowej i rzetelnej dokumentacji jest fundamentem sukcesu w ubieganiu się o finansowanie inwestycji proekologicznych. Wymagany w programie ELENA audyt energetyczny to kluczowy dokument, który nie tylko potwierdza planowany efekt ekologiczny, ale również stanowi podstawę do aplikowania o środki z innych instrumentów finansowych, takich jak popularny Kredyt Ekologiczny z programu FENG. W Optima RES specjalizujemy się w sporządzaniu profesjonalnych audytów energetycznych dla przedsiębiorstw. Nasz zespół ekspertów posiada wiedzę i doświadczenie niezbędne do przygotowania dokumentacji, która spełnia rygorystyczne wymogi formalne i merytoryczne instytucji finansujących. Zapewniamy kompleksowe wsparcie na każdym etapie – od analizy potrzeb, przez wykonanie audytu, aż po pomoc w przygotowaniu wniosków, aby Państwa inwestycja w efektywność energetyczną zakończyła się sukcesem.
Zapraszamy do kontaktu, aby dowiedzieć się, jak możemy pomóc Państwa firmie wkroczyć na drogę zielonej transformacji z programem ELENA i innymi dostępnymi formami wsparcia.
