Styczeń 2026 to moment zwrotny dla polskiego przemysłu. Znajdujemy się w końcówce perspektywy finansowej UE, a presja na obniżanie kosztów operacyjnych nigdy nie była większa. Wyszukiwania w Google dla hasła „dofinansowania dla przedsiębiorstw 2026” biją rekordy, co potwierdza, że zarządy firm aktywnie szukają kapitału na transformację. Jako audytorzy energetyczni Optima RES widzimy jednak, że sukces w pozyskaniu tych środków zależy nie od „szczęścia”, ale od twardych danych technicznych i precyzyjnie przygotowanej dokumentacji.
W niniejszym artykule, czerpiąc z naszej wiedzy i aktualnych regulaminów (m.in. FEnIKS, FENG, ELENA), analizujemy dostępne ścieżki wsparcia. Jeśli Twoim celem są dofinansowania dla przedsiębiorstw 2026 – efektywność energetyczna jest obszarem, w którym możesz zyskać najwięcej, łącząc dotacje z realnymi oszczędnościami na rachunkach.
Dla sektora dużych i średnich przedsiębiorstw, które zużywają znaczne ilości energii, absolutnym priorytetem w I kwartale 2026 roku jest program FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko) działanie 8.6.1.. To właśnie tutaj można uzyskać najwyższe kwoty dofinansowania na poprawę efektywności energetycznej. Obecnie trwa nabór w trybie konkurencyjnym, którego zamknięcie przewidziano na 27 lutego 2026 r. Jest to termin nieprzekraczalny. Biorąc pod uwagę stopień skomplikowania wymaganej dokumentacji technicznej, czas na decyzję jest krytyczny.
Program FEnIKS wykracza daleko poza standardową termomodernizację. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa lub audyt efektywności energetycznej musi wskazać konkretne działania modernizacyjne. Finansowaniu podlegają:
- izolacja termiczna – docieplenie ścian, dachów, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej w budynkach produkcyjnych i biurowych.
- modernizacja systemów – wymiana źródeł ciepła, modernizacja systemów w HVAC oraz instalacji przemysłowych,
- procesy przemysłowe -wymiana energochłonnych maszyn, linii produkcyjnych
- OZE i magazyny energii – instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła czy magazyny energii są kosztami kwalifikowalnymi, pod warunkiem, że energia jest produkowana na potrzeby własne zakładu.
Unikalną cechą FEnIKS jest konstrukcja finansowa, która sprawia, że dofinansowanie staje się tak atrakcyjne. Nie jest to zwykła dotacja, ale instrument mieszany (hybrydowy):
- Finansowanie 100% – NFOŚiGW udziela pożyczki pokrywającej do 100% kosztów kwalifikowanych netto. Rozwiązuje to problem wkładu własnego na start inwestycji.
- Dotacja poprzez umorzenie – kluczowym elementem jest „premia” za uzyskany efekt ekologiczny. Po prawidłowej realizacji projektu i potwierdzeniu osiągnięcia wskaźników z audytu, część pożyczki (nawet do kilkudziesięciu procent) zostaje umorzona. Im wyższy procent oszczędności energii wykażemy w audycie, tym wyższa premia (dotacja bezzwrotna).
Aby skorzystać z tego instrumentu, musimy udowodnić w audycie minimalne progi oszczędności energii pierwotnej:
- minimum 30% oszczędności dla budynków (jako głęboka modernizacja energetyczna),
- minimum 10% oszczędności dla procesów przemysłowych.
Co więcej, każda inwestycja musi być zweryfikowana pod kątem zgodności z zasadą DNSH (“Nie czyń poważnych szkód”). W Optima RES przygotowujemy pełną dokumentację energetyczną, również z analizą DNSH niezbędną do otrzymania dofinansowania.
W katalogu instrumentów wsparcia na ten rok, szczególną rolę odgrywają dofinansowania oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Pierwszym z kluczowych rozwiązań jest Gwarancja Biznesmax Plus w ramach programu FENG. Instrument ten jest dedykowany szerokiej grupie przedsiębiorców: MŚP (mikro, małe, średnie) oraz firmom typu small mid-caps i mid-caps (zatrudniającym do 3000 pracowników). Jest to idealna opcja dla firm, które chcą sfinansować kredytem inwestycyjnym rozwój innowacyjny lub proekologiczny.
Biznesmax Plus to nie tylko zabezpieczenie, ale realny zastrzyk gotówki w formie spłaty części kapitału:
- zabezpieczenie kredytu – gwarancja obejmuje do 80% kwoty kapitału kredytu inwestycyjnego, dzięki temu firma staje się dla banku wiarygodnym partnerem, co często pozwala negocjować niższe marże i lepsze warunki kredytowania.
- dopłata do kapitału: to najważniejszy profit, po zrealizowaniu inwestycji przedsiębiorca otrzymuje zwrot części kosztów w formie dopłaty, która pomniejsza kapitał do spłaty:
- w wysokości 10% od wypłaconej kwoty kapitału kredytu w przypadku realizacji projektu polegającego na realizacji inwestycji innowacyjnej identyfikowanej co najmniej na poziomie przedsiębiorstwa lub polegającego na realizacji inwestycji ekoinnowacyjnej,
- w wysokości 20% od wypłaconej kwoty kapitału kredytu w przypadku realizacji inwestycji służącej transformacji cyfrowej przedsiębiorstw
Osobnym, choć równie dobrym narzędziem w portfelu BGK, jest Gwarancja Ekomax. W przeciwieństwie do Biznesmaxa, który jest programem szerszym, Ekomax jest celowany stricte w efektywność energetyczną. Program ten został stworzony z myślą o firmach, które chcą zmodernizować swoje budynki, wymienić źródła ciepła na OZE lub wdrożyć technologie ograniczające zużycie energii. Ekomax wyróżnia się rygorystycznym podejściem do efektu ekologicznego. Aby skorzystać z tego instrumentu, niezbędne jest przedłożenie audytu energetycznego, który potwierdzi planowane oszczędności.
- mechanizm wsparcia: podobnie jak w przypadku Biznesmaxa, otrzymujemy bezpłatną gwarancję spłaty kredytu oraz dopłatę do kapitału.
- wysokość wsparcia: przedsiębiorca otrzymuje dopłatę do kapitału w wysokości 20% kosztów kwalifikowanych.
Projekt musi wykazać w audycie redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną o minimum 30%. Należy pamiętać, że obliczenia te uwzględniają współczynniki nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej dla poszczególnych nośników. W praktyce oznacza to konieczność zastosowania rozwiązań o wysokiej sprawności lub wykorzystujących Odnawialne Źródła Energii, które najskuteczniej obniżają ten wskaźnik względem stanu bazowego.
Częstym problemem, z którym mierzą się nasi Klienci, jest koszt przygotowania dokumentacji. Profesjonalne audyty, projekty budowlane, pozwolenia, analizy prawne – to wydatki idące w dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych, zanim jeszcze wbita zostanie pierwsza łopata. Tutaj z pomocą przychodzi instrument ELENA (European Local Energy Assistance). Program ELENA, obsługiwany w Polsce m.in. przez Pracodawców RP (współpracujących z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym), oferuje grant pokrywający 90% kosztów netto związanych z przygotowaniem dokumentacji.
Co można sfinansować?
- kompleksowe audyty energetyczne budynków i procesów,
- dokumentację techniczną i projekty budowlane/wykonawcze,
- studia wykonalności,
- analizy finansowe i prawne niezbędne do złożenia wniosków o właściwe dofinansowania dla przedsiębiorstw (np. do programu FEnIKS czy FENG),
Dla sektora MŚP oraz podmiotów publicznych jest to rozwiązanie „game changer”. Pozwala ono zlecić nam – jako ekspertom Optima RES – przygotowanie najwyższej jakości audytów praktycznie bezkosztowo (z wkładem własnym rzędu 10%).
System Świadectw Efektywności Energetycznej (tzw. Białe Certyfikaty) to mechanizm rynkowy funkcjonujący w oparciu o Ustawę o efektywności energetycznej. W tym modelu „towarem” staje się zaoszczędzona energia. Jest to rozwiązanie dla firm planujących inwestycje o znaczącej skali oszczędności. Za każdą zaoszczędzoną tonę oleju ekwiwalentnego (toe), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje prawa majątkowe, które są zbywalne na Towarowej Giełdzie Energii. Przychód z ich sprzedaży to dla przedsiębiorstwa „żywa gotówka”, stanowiąca dodatkowy bonus po zakończeniu inwestycji.
Zgodnie z ustawą, o wydanie świadectw mogą ubiegać się podmioty, u których planowana średnioroczna oszczędność energii pierwotnej wynosi nie mniej niż 10 toe (ton oleju ekwiwalentnego). Dla porównania: 10 toe to równowartość oszczędności ok. 116 MWh energii elektrycznej lub ok. 400 GJ ciepła rocznie. Wymóg ten oznacza, że Białe Certyfikaty są dedykowane konkretnym, mierzalnym modernizacjom (np. odzysk ciepła, wymiana dużych jednostek wytwórczych, kompleksowa termomodernizacja hal).
Aby uzyskać wsparcie, wniosek do URE wraz z audytem efektywności energetycznej musi zostać złożony przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy z wykonawcą czy dostawcą urządzeń (tzw. efekt zachęty). Rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku bezpowrotnie zamyka drogę do uzyskania certyfikatów.
Rok 2026 to czas, w którym inteligentny dyrektor finansowy nie patrzy na dotacje w izolacji. Polski system podatkowy oferuje mechanizmy wspierające inwestycje w infrastrukturę i efektywność, które – co najważniejsze – można łączyć z innymi formami wsparcia. Przepisy pozwalają na tzw. montaż finansowy. Oznacza to, że przedsiębiorca może sfinansować inwestycję np. Kredytem z Gwarancją Ekomax (otrzymując 20% dopłaty do kapitału), a niezależnie od tego skorzystać z ulg podatkowych w CIT, co potęguje ostateczny zysk z inwestycji.
W kontekście efektywności energetycznej kluczowa jest ulga na robotyzację, która obowiązuje do końca 2026 roku. Pozwala ona odliczyć od podstawy opodatkowania dodatkowe 50% kosztów poniesionych na automatyzację. Nowoczesne, zrobotyzowane linie produkcyjne są zazwyczaj znacznie bardziej energooszczędne niż procesy manualne. Inwestując w robotyzację, realizujesz dwa cele: zwiększasz wydajność i obniżasz energochłonność, jednocześnie płacąc niższy podatek dochodowy.
Dla dużych projektów infrastrukturalnych (np. budowa nowego, pasywnego zakładu) dostępne są zwolnienia z podatku dochodowego w ramach PSI. Decyzja o wsparciu wydawana jest na 10-15 lat, a nowoczesne rozwiązania energetyczne (OZE, kogeneracja) zwiększają szansę na uzyskanie pozytywnej oceny projektu.
Analizując krajobraz wsparcia finansowego, widać wyraźnie: dofinansowania dla przedsiębiorstw 2026 – efektywność energetyczna to hasło, które kryje za sobą różnorodne i komplementarne instrumenty. Aby nie zgubić się w gąszczu przepisów, proponujemy następującą hierarchię działań:
- Zacznij od audytu – bez względu na to, czy celujesz w FEnIKS, Kredyt Ekologiczny czy Białe Certyfikaty – punktem wyjścia jest zawsze audyt energetyczny i/lub audyty efektywności energetycznej. Obliczenia muszą być oparte na rzetelnych pomiarach i danych z Twojego zakładu, a nie na szacunkach.
- Sfinansuj dokumentację – skorzystaj z grantu ELENA, by sfinansować audyty i projekty w 90% – nasza firma Optima RES znajduje się na liście rekomendowanych wykonawców dokumentacji.
- Wybierz Ścieżkę:
- duże firmy i energochłonny przemysł: FEnIKS 8.6.1 (do 27 lutego!),
- MŚP i Mid-caps szukające kredytu i czesciowej spłaty: Gwarancja Biznesmax Plus / Ekomax
- porozmawiaj z doradcą o możliwości łączenia dofinansowań np. Gwarancji Ekomax i zwolnienia podatkowego lub dofinansowania z tytułu białych certyfikatów,
W Optima RES gwarantujemy jakość popartą wynikami. Specjalizujemy się w sporządzaniu audytów energetycznych i specjalistycznych opracowań, które są niezbędną przepustką do otrzymania dotacji. Nasza skuteczność mówi sama za siebie – 100% przygotowanych przez nas dokumentów przeszło pozytywną weryfikację w instytucjach finansujących. Jeśli planujesz inwestycje w 2026 roku i nie chcesz ryzykować odrzucenia wniosku przez błędy w obliczeniach, skontaktuj się z nami. Dostarczymy Ci dokumentację, która zagwarantuje sukces.
Zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem!
