Obowiązek obowiązuje bez zmian – stan na 13.11.2026. Przepisy rozdziału 5 ustawy (art. 36–38) działają w brzmieniu t.j. Dz.U. 2025 poz. 711. Trwają prace nad projektem nowelizacji (UC77), który ma zmienić kryterium z wielkości firmy na zużycie energii; projekt nie został jeszcze uchwalony. Źródło: Rządowe Centrum Legislacji, projekt UC77.
Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to obowiązek dużego przedsiębiorcy: co 4 lata musi przeprowadzić (lub zlecić) audyt zużycia energii i w ciągu 30 dni zawiadomić o nim Prezesa URE. Obowiązek wynika z art. 36–38 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 711). Za jego niewykonanie grozi kara do 5% przychodu z poprzedniego roku podatkowego. To inny dokument niż audyt efektywności energetycznej do białych certyfikatów.
W skrócie
| Organ | Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) |
| Dla kogo | przedsiębiorca inny niż mikro-, mały lub średni (w rozumieniu Prawa przedsiębiorców) |
| Częstotliwość | co 4 lata (art. 36 ust. 1) |
| Termin zawiadomienia URE | 30 dni od przeprowadzenia audytu, najpóźniej do 31 grudnia roku, w którym przypada obowiązek (art. 38 ust. 1) |
| Zakres audytu | budynki, instalacje przemysłowe i transport, łącznie min. 90% zużycia energii firmy (art. 37 ust. 2 pkt 2) |
| Kara | do 5% przychodu z poprzedniego roku podatkowego (art. 39 ust. 1 pkt 7, art. 40 ust. 1 pkt 3) |
| Czy wymaga audytu energetycznego | tak, to jest sam obowiązek audytu |
| Podstawa prawna | ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 711 |
Najczęstsze pytania
Jaka jest podstawa prawna obowiązku wykonania audytu energetycznego przedsiębiorstwa?
Podstawą jest rozdział 5 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 711), czyli art. 36–38: obowiązek i zwolnienia (art. 36), cel i zakres audytu (art. 37), zawiadomienie Prezesa URE (art. 38).
Kary za brak audytu reguluje rozdział 6 (art. 39–40). Ten tekst jednolity ujęto w obwieszczeniu Marszałka Sejmu z 22.05.2025 r., a w rejestrze Sejmu nie ma nowszej ustawy zmieniającej go w latach 2025–2026 (stan na 13.11.2026).
Kto jest zobowiązany do przeprowadzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa?
Obowiązek ma każdy przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorcy, małego i średniego przedsiębiorcy (art. 36 ust. 1). W praktyce to tak zwany duży przedsiębiorca.
Mikro-, małe i średnie firmy nie mają obowiązku, ale mogą wykonać audyt dobrowolnie, np. pod dofinansowanie.
Jak ustawa definiuje „dużego przedsiębiorcę”?
Ustawa o efektywności energetycznej sama nie podaje progów, tylko odsyła do Prawa przedsiębiorców i wyłącza z obowiązku firmy mikro, małe i średnie. Przyjmuje się, że duży przedsiębiorca to taki, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średniorocznie co najmniej 250 osób albo miał obrót powyżej 50 mln euro i sumę aktywów powyżej 43 mln euro. Kryteria wynikają z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców; przed zleceniem potwierdź je dla swojej firmy.
Czy zmieni się krąg firm objętych obowiązkiem (projekt UC77)?
Możliwe. Rządowy projekt nowelizacji (UC77, wdrożenie dyrektywy (UE) 2023/1791) jest w toku: według strony RCL uzgodnienia trwały 2.10.2026, a konsultacje i opiniowanie od 26.10.2026. Projekt ma uzależnić obowiązek od zużycia energii zamiast od wielkości firmy.
To tylko projekt. Konkretne progi zużycia pojawiają się w komentarzach doradców, ale nie zostały potwierdzone w źródle oficjalnym, więc nie należy planować według nich. Do czasu uchwalenia obowiązuje art. 36 w obecnym brzmieniu.
Co jest celem audytu energetycznego przedsiębiorstwa?
Celem jest przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń proponowanych przedsięwzięć poprawiających efektywność energetyczną oraz dostarczenie informacji o oszczędnościach energii, jakie z nich wynikną (art. 37 ust. 1).
Audyt pokazuje więc, gdzie firma zużywa energię i które zmiany się opłacają, z obliczeniami, a nie samą listą pomysłów.
Jaki jest zakres audytu energetycznego przedsiębiorstwa?
Audyt zawiera szczegółowy przegląd zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, w instalacjach przemysłowych i w transporcie, które łącznie odpowiadają za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii przedsiębiorstwa (art. 37 ust. 2 pkt 2).
Gdy to możliwe, ocenę opiera się na analizie kosztowej cyklu życia, a nie na samym okresie zwrotu (art. 37 ust. 2 pkt 3).
Jak często należy przeprowadzać audyt energetyczny przedsiębiorstwa?
Co 4 lata (art. 36 ust. 1). Zawiadomienie Prezesa URE trzeba złożyć w ciągu 30 dni od przeprowadzenia audytu, ale nie później niż do 31 grudnia roku, w którym przypada obowiązek (art. 38 ust. 1).
Przy planowaniu zleceń warto zostawić zapas: zebranie danych o zużyciu i wizje lokalne zajmują zwykle kilka tygodni.
Kto może przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa?
Audyt przeprowadza podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, mający wiedzę i doświadczenie zawodowe w tego rodzaju audytach, albo ekspert samego przedsiębiorcy, jeśli nie jest bezpośrednio zaangażowany w audytowaną działalność (art. 36 ust. 3).
Ustawa nie wymaga wpisu na żadną listę. O jakości decyduje doświadczenie audytora.
Co powinien zawierać audyt energetyczny przedsiębiorstwa i jakie dane zebrać?
Audyt musi się opierać na aktualnych, reprezentatywnych, mierzonych i możliwych do zidentyfikowania danych o zużyciu energii oraz, dla energii elektrycznej, o zapotrzebowaniu na moc (art. 37 ust. 2 pkt 1). Obejmuje budynki, instalacje przemysłowe i transport (min. 90% zużycia) oraz szczegółowe, potwierdzone obliczenia proponowanych przedsięwzięć.
W praktyce przygotuj: faktury i odczyty liczników za ostatnie lata, wykaz budynków i urządzeń, dane o transporcie oraz harmonogram pracy zakładu.
Czy istnieją wyjątki od obowiązku przeprowadzania audytu?
Tak. Obowiązku audytu nie stosuje się do przedsiębiorcy posiadającego system zarządzania energią (norma PN-EN ISO 50001) albo system zarządzania środowiskowego EMAS, jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa (art. 36 ust. 2).
Takie firmy nadal zawiadamiają Prezesa URE o audycie wykonanym w ramach systemu, w tym samym terminie 30 dni (art. 38 ust. 1 pkt 2).
Jak długo przechowywać dane z audytu?
Przedsiębiorca przechowuje dane dotyczące audytu energetycznego przedsiębiorstwa do celów kontrolnych przez 5 lat (art. 37 ust. 3).
Jakie są obowiązki informacyjne związane z audytem?
Trzeba zawiadomić Prezesa URE o przeprowadzonym audycie w terminie 30 dni od jego przeprowadzenia, najpóźniej do 31 grudnia roku, w którym przypada obowiązek, i dołączyć informację o możliwych do uzyskania oszczędnościach energii (art. 38 ust. 1).
Prezes URE przekazuje potem ministrowi właściwemu do spraw klimatu zbiorcze dane o liczbie audytów i oszczędnościach, do 31 marca roku następnego (art. 38 ust. 2).
Jakie są konsekwencje i kary za niewykonanie obowiązku audytu?
Kto nie przeprowadza audytu energetycznego przedsiębiorstwa, podlega karze pieniężnej wymierzanej decyzją Prezesa URE, nie wyższej niż 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy z poprzedniego roku podatkowego (art. 39 ust. 1 pkt 7, art. 40 ust. 1 pkt 3).
Przy ustalaniu kary URE bierze pod uwagę zakres i powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe firmy, a może od kary odstąpić, gdy naruszenie jest znikome i podmiot go zaprzestał (art. 40 ust. 2, art. 41).
Czym różni się audyt przedsiębiorstwa od audytu efektywności energetycznej (białe certyfikaty)?
To dwa różne dokumenty. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa (art. 36–38) jest obowiązkowy dla dużych firm co 4 lata i obejmuje całą firmę. Audyt efektywności energetycznej (art. 25) dotyczy jednego przedsięwzięcia i jest załącznikiem do wniosku o białe certyfikaty, które firma może sprzedać.
Szczegóły drugiego trybu opisuje strona Białe certyfikaty: pytania i odpowiedzi.
Jak możemy pomóc
Wykonujemy audyty energetyczne przedsiębiorstw dla zakładów produkcyjnych, magazynów i firm usługowych w całej Polsce, wraz z informacją o oszczędnościach do zawiadomienia URE. Zakres i termin ustalamy po rozmowie o Państwa obiektach. Szczegóły: audyt energetyczny dla firm. Jeśli myślą Państwo o białych certyfikatach, zobacz też audyt efektywności energetycznej.
Źródła
- Ustawa o efektywności energetycznej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 711 (ELI) – art. 36–41, tekst jednolity z 2025 r., brak nowszej zmiany wg stanu na 13.11.2026.
- Rządowe Centrum Legislacji, projekt UC77 – etap prac nad nowelizacją, stan na 13.11.2026.
Opracowanie: mgr inż. Michał Górczyński, audytor energetyczny (ZAE nr leg. 3095, ekspert-audytor BGK), Optima RES. Stan na 13.11.2026. Programy dofinansowań często się zmieniają – przed złożeniem wniosku sprawdź regulamin u operatora.
