Grant ELENA dla przedsiębiorstw: pytania i odpowiedzi

Nabór wniosków wstrzymany – stan na 13.11.2026. Od 15.05.2026 zawieszono przyjmowanie Wniosków o Finansowanie Dokumentacji Projektowej i Wniosków o Wpis na Listę Wykonawców. Rozpatrywano tylko wnioski, które wpłynęły do 15.05.2026 do godz. 24:00, a daty wznowienia nie podano. Projekt trwa do czerwca 2027 r. Źródło: Pracodawcy RP – ELENA.

Grant ELENA w projekcie „Employers of Poland for energy efficiency of the enterprises” pokrywa do 90% kosztów dokumentacji potrzebnej do przygotowania inwestycji w efektywność energetyczną firmy (audyt, studium wykonalności, wniosek o dotację), a nie samej inwestycji. Środki pochodzą z grantu Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla Pracodawców RP (umowa nr IEU-ELENA-2023-196 z 28.06.2024 r., program InvestEU), a Pracodawcy RP są operatorem projektu. Inwestycja ma zmniejszyć zużycie energii pierwotnej o co najmniej 30%, co potwierdza audyt energetyczny.

Zapytaj o wycenę

W skrócie

Operator Pracodawcy RP (beneficjent grantu EBI, umowa nr IEU-ELENA-2023-196 z 28.06.2024 r.)
Dla kogo MŚP i firmy small mid-cap (do 500 pracowników) planujące inwestycję w efektywność energetyczną
Forma i wysokość wsparcia finansowanie do 90% kosztów dokumentacji projektowej; limit 100 000 zł netto na inwestycję i 200 000 zł netto na przedsiębiorcę (od 1.12.2025)
Nabór zawieszony od 15.05.2026, bez daty wznowienia. Brak naboru – stan na 13.11.2026
Czy wymaga audytu energetycznego tak, to jedna z finansowanych dokumentacji; inwestycja ma dać min. 30% oszczędności energii pierwotnej
Podstawa prawna / regulamin Regulamin finansowania z Grantu ELENA usług doradczych, obowiązuje od 1.12.2025 r. (zmiany od 1.04.2026)

Najczęstsze pytania

Czy można teraz złożyć wniosek o grant ELENA?

Nie, nabór jest zawieszony od 15.05.2026 i na 13.11.2026 nie podano daty wznowienia. Operator rozpatrywał tylko kompletne wnioski złożone do 15.05.2026 do godz. 24:00.

Z powodu dużej liczby wniosków termin ich rozpatrywania mógł się wydłużyć (komunikat z 25.05.2026). Aktualny status sprawdzaj na stronie projektu.

Kto jest operatorem grantu ELENA dla firm w Polsce?

Operatorem projektu dla przedsiębiorców są Pracodawcy RP, którym Europejski Bank Inwestycyjny udzielił grantu (umowa nr IEU-ELENA-2023-196 z 28.06.2024 r.). Projekt trwa do czerwca 2027 r., a wartość grantu to 3,15 mln euro przy całkowitej wartości projektu 3,5 mln euro.

ELENA (European Local Energy Assistance) to inicjatywa Komisji Europejskiej realizowana przez EBI w ramach InvestEU. NFOŚiGW prowadzi odrębne działania ELENA, nieobjęte tą stroną.

Czym jest grant ELENA i kto go finansuje?

To bezzwrotne wsparcie na przygotowanie dokumentacji inwestycji w efektywność energetyczną, finansowane z grantu EBI w ramach InvestEU. Pieniądze trafiają do Pracodawców RP, którzy płacą wykonawcom, a przedsiębiorca wnosi wkład własny.

Na co można uzyskać dofinansowanie i w jakiej wysokości?

Do 90% kosztów dokumentacji lub analiz potrzebnych do uzyskania finansowania i realizacji inwestycji. Od regulaminu obowiązującego od 1.12.2025 r. obowiązują limity: 100 000 zł netto na jedną inwestycję i 200 000 zł netto na przedsiębiorcę.

Finansowane są m.in. audyt energetyczny lub audyt efektywności energetycznej, studium wykonalności z modelem finansowym, wniosek o środki publiczne, dokumentacja techniczna i świadectwo charakterystyki energetycznej budynku.

Jakie inwestycje się kwalifikują?

Kwalifikowalna Inwestycja to przedsięwzięcie poprawiające efektywność energetyczną przedsiębiorstwa, które zmniejszy zużycie energii pierwotnej o co najmniej 30%, co potwierdza audyt energetyczny.

Przykłady: termomodernizacja budynków produkcyjnych lub usługowych, wymiana oświetlenia, modernizacja systemów cieplnych lub chłodniczych, wymiana linii produkcyjnych, instalacje OZE powiązane z budynkiem.

Kto może być Inwestorem?

Strona projektu wymienia mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz firmy small mid-cap (do 500 pracowników). Dokładne kryteria wielkości firmy podaje regulamin operatora.

Inwestor musi planować inwestycję poprawiającą efektywność energetyczną, a dokumentację przygotowuje wykonawca z Listy Wykonawców.

Jakie inwestycje są wyłączone z finansowania?

Wyłączone są dokumenty i analizy dotyczące kotłów ciepłowniczych na paliwa kopalne, budowy nowych budynków oraz samodzielnych instalacji OZE niezwiązanych z budynkami, sieciami inteligentnymi lub ciepłowniczymi, np. farm wiatrowych i wolnostojącej fotowoltaiki.

Wyjątkiem są gazowe kotły kondensacyjne o wysokiej sprawności w ramach szerszej renowacji energetycznej. Pełny katalog wyłączeń podaje regulamin operatora.

Do kiedy trzeba zrealizować inwestycję?

Projekt ELENA realizowany przez Pracodawców RP trwa do 30.06.2027 r. Termin zakończenia pojedynczej inwestycji i ewentualne wyjątki określa regulamin operatora.

Jak wyglądał pierwszy krok i do kiedy można było składać wnioski?

Wniosek o Finansowanie Dokumentacji Projektowej wysyłano e-mailem na adres energia@pracodawcyrp.pl w PDF z podpisem kwalifikowanym. Od 1.04.2026 wnioski bez podpisu kwalifikowanego nie są rozpatrywane.

Wcześniejszy termin składania do 31.12.2026 jest nieaktualny, bo nabór zawieszono 15.05.2026.

Jak przebiega procedura po złożeniu wniosku?

Według regulaminu z 2025 r.: Zespół ELENA weryfikuje wniosek w 7 dni roboczych, inwestor wysyła zapytanie do co najmniej 3 wykonawców, wybiera ofertę i uzgadnia z wykonawcą zakres zlecenia, po czym podpisywana jest trójstronna Umowa Wykonawcza.

Terminy i progi wartości dla poszczególnych kroków podaje regulamin operatora.

Czy są limity kosztów dokumentacji względem wartości inwestycji?

Regulamin ogranicza udział kosztów dokumentacji w wartości inwestycji. Aktualne limity procentowe podaje regulamin operatora.

Jak wygląda płatność za dokumentację i wkład własny?

Wykonawca wystawia fakturę na 100% wartości zlecenia na Pracodawców RP, a inwestor pokrywa 10% wkładu własnego. Od 1.04.2026 doprecyzowano sposób obliczania tego wkładu, a Pracodawcy RP nie wystawiają faktur pro forma.

Szczegóły rozliczeń i terminów płatności określa regulamin operatora.

Jakie obowiązki sprawozdawcze ma Inwestor?

Informacje kwartalne o realizacji inwestycji w ciągu 2 tygodni od końca kwartału oraz informację końcową w ciągu 2 tygodni po zakończeniu inwestycji. Od 1.04.2026 doprecyzowano zasady ich przygotowania i podpisywania.

Czy wsparcie ELENA jest pomocą publiczną?

Według regulaminu z 2025 r. nie, ponieważ środki pochodzą z programu InvestEU, a wsparcie nie stanowi pomocy publicznej.

Czy mogę wybrać dowolnego wykonawcę i ilu?

Nie dowolnego: dofinansowanie dotyczy dokumentów opracowanych przez wykonawców z Listy Kwalifikowanych Wykonawców, prowadzonej przez Zespół ELENA. Inwestor może wybrać maksymalnie dwóch wykonawców, z dwiema odrębnymi Umowami Wykonawczymi.

Co jeśli inwestycja nie zostanie zrealizowana?

Jeśli inwestor w wyznaczonych terminach nie rozpocznie inwestycji, np. nie uzyska finansowania lub nie zawrze umów z wykonawcami, Pracodawcy RP mogą wezwać go do zwrotu grantu. Można uzgodnić z Zespołem ELENA zmieniony harmonogram.

Jak możemy pomóc

ELENA finansuje audyt energetyczny, który potwierdza wymagane 30% oszczędności energii pierwotnej. Optima RES jest na Liście Kwalifikowanych Wykonawców ELENA, więc przygotowany przez nas audyt może być sfinansowany z grantu po wznowieniu naboru. Przygotowujemy audyty energetyczne dla firm i audyty efektywności energetycznej.

Skontaktuj się z nami

Źródła

Zobacz też: audyt energetyczny przedsiębiorstwa.


Opracowanie: mgr inż. Michał Górczyński, audytor energetyczny (ZAE nr leg. 3095, ekspert-audytor BGK), Optima RES. Stan na 13.11.2026. Programy dofinansowań często się zmieniają – przed złożeniem wniosku sprawdź regulamin u operatora.