Projektowana charakterystyka sprawdza, czy rozwiązania z projektu spełniają wymagania energetyczne warunków technicznych, zanim budynek powstanie.
Projektowana charakterystyka energetyczna to obowiązkowa część projektu technicznego każdego budynku: wykazuje, że przegrody spełniają wymagania Umax, a budynek nie przekracza dopuszczalnego wskaźnika energii pierwotnej EP. Wymaga jej art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524), a jej zakres określa § 23 pkt 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1679). Projekt techniczny inwestor przekazuje kierownikowi budowy przed rozpoczęciem robót (art. 42 ust. 1 pkt 4) i dołącza do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie (art. 57 ust. 1 pkt 1a).
Optima RES przygotowuje projektowane charakterystyki dla biur projektowych i deweloperów, z Wrocławia w całej Polsce: budynki użyteczności publicznej, wielorodzinne, biurowe, usługowe i hale. Razem z charakterystyką robimy wymaganą w projekcie architektoniczno-budowlanym analizę systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię. Termin: 3–5 dni roboczych od kompletu projektu.
Kiedy potrzebna jest projektowana charakterystyka
- Budowa budynku na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia z projektem: charakterystyka jest częścią projektu technicznego (art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego).
- Rozbudowa, nadbudowa, przebudowa i zmiana sposobu użytkowania: przepisy o projekcie stosuje się odpowiednio w zakresie projektowanych zmian (§ 11 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego), np. przy adaptacji poddasza na mieszkania lub hali na biura.
- Zmiany w trakcie budowy: inna izolacja, inne okna, inne źródło ciepła. Zmieniony projekt techniczny trzeba ponownie sprawdzić, a świadectwo po budowie liczy się na rozwiązaniach faktycznie wykonanych.
- Zakończenie budowy: do zawiadomienia dołącza się projekt techniczny i świadectwo charakterystyki energetycznej budynku (art. 57 ust. 1 pkt 1a i 6a). Dobra charakterystyka w projekcie to szybkie świadectwo na końcu.
Projekt techniczny nie jest składany z wnioskiem o pozwolenie na budowę, ale musi być gotowy przed rozpoczęciem robót. Nadzór budowlany może go zażądać przy kontroli.
Które warunki techniczne stosować (stan na 13.11.2026). Dotychczasowe rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, ze zm.) przestało obowiązywać 20 września 2026 r. Przez 18 miesięcy od tej daty inwestor może sporządzić projekt według tych przepisów, jeśli złoży organowi oświadczenie o ich stosowaniu; wtedy także projekt techniczny, a więc i charakterystykę, sporządza się według dawnych WT (art. 102a ustawy – Prawo budowlane, dodany ustawą z dnia 31 lipca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1161). Według ISAP nowe rozporządzenie o warunkach technicznych budynków nie zostało dotąd ogłoszone. W zapytaniu napisz, czy inwestor złożył oświadczenie – od tego zależą wymagania, które sprawdzamy.
Wymagania, które sprawdzamy
Według warunków technicznych w wersji obowiązującej do 19.09.2026 r. (wymagania od 31.12.2020 r., tzw. WT 2021):
| Wymaganie | Wartość graniczna |
|---|---|
| EP na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę – budynek wielorodzinny | 65 kWh/(m²·rok) |
| EP – budynek zamieszkania zbiorowego | 75 kWh/(m²·rok) |
| EP – budynek użyteczności publicznej (bez opieki zdrowotnej) | 45 kWh/(m²·rok) |
| EP – budynek gospodarczy, magazynowy, produkcyjny | 70 kWh/(m²·rok) |
| Umax ściany zewnętrznej (ti ≥ 16°C) | 0,20 W/(m²·K) |
| Umax dachu i stropodachu | 0,15 W/(m²·K) |
| Umax podłogi na gruncie | 0,30 W/(m²·K) |
| Umax okna / okna połaciowego | 0,9 / 1,1 W/(m²·K) |
| Umax drzwi zewnętrznych | 1,3 W/(m²·K) |
Do EP dolicza się dodatki na chłodzenie i, w budynkach niemieszkalnych, na oświetlenie wbudowane. Sprawdzamy też powierzchnię okien, ryzyko kondensacji na przegrodach i wymagania dla instalacji (izolacja przewodów, odzysk ciepła z wentylacji). Szerzej o rodzajach energii: Energia budynku w trzech aktach: użytkowa, końcowa, pierwotna.
Co zawiera projektowana charakterystyka
- Dane budynku: przeznaczenie, strefy, powierzchnia o regulowanej temperaturze (Af), kubatura, lokalizacja i strefa klimatyczna.
- Właściwości cieplne przegród: współczynniki U ścian, dachu, podłóg, okien, drzwi i wrót z porównaniem do Umax.
- Parametry sprawności instalacji: ogrzewanie, ciepła woda, wentylacja, chłodzenie, oświetlenie wbudowane – sprawności wytwarzania, przesyłu, regulacji i akumulacji.
- Bilans mocy urządzeń elektrycznych i zużywających inne rodzaje energii, stanowiących stałe wyposażenie budynku, gdy wymaga tego charakter obiektu.
- Wskaźniki EU, EK, EP według metodologii z rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 376, ze zm.) i porównanie EP z EPmax.
- Wniosek o spełnieniu wymagań oszczędności energii z warunków technicznych, podpisany przez nas, gotowy do załączenia do projektu technicznego.
- Analiza systemów alternatywnych (do projektu architektoniczno-budowlanego, § 20 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia): zapotrzebowanie na energię użytkową, dostępne nośniki, porównanie systemu konwencjonalnego z alternatywnym lub hybrydowym (np. kocioł gazowy wobec pompy ciepła z fotowoltaiką) i wybór systemu.
Gdy EP wychodzi powyżej granicy, wskazujemy, co zmienić, żeby się zmieścić: źródło ciepła, odzysk ciepła z wentylacji, fotowoltaika, grubość izolacji. Liczymy to od razu, na tym samym modelu budynku.
Jakie dane przygotować
- rzuty, przekroje i elewacje z wymiarami (PDF lub DWG),
- przegrody: warstwy ścian, dachu, podłóg na gruncie i stropów nad nieogrzewanymi pomieszczeniami (materiał, grubość),
- stolarka: zestawienie okien i drzwi z wymiarami i współczynnikami U,
- instalacje: źródło ciepła i chłodu, ciepła woda, wentylacja (strumienie, sprawność odzysku), planowana fotowoltaika – z projektów branżowych lub założeń projektanta,
- przeznaczenie i strefy: liczba użytkowników, godziny pracy, pomieszczenia chłodzone, oświetlenie wbudowane w budynkach niemieszkalnych,
- informacja o oświadczeniu inwestora co do stosowania dotychczasowych warunków technicznych (po 20.09.2026 r.).
Jeśli projekty instalacji jeszcze nie powstały, przyjmujemy założenia projektanta i opisujemy je w charakterystyce. Po zmianie założeń przeliczamy wynik.
Ile trwa
3–5 dni roboczych od otrzymania kompletu projektu. Większe budynki z wieloma strefami i układami wentylacji uzgadniamy indywidualnie. Jeśli EP przekracza granicę i potrzebne są zmiany w projekcie, czas zależy od szybkości uzgodnień z projektantem.
Od czego zależy cena
Każdą charakterystykę wyceniamy indywidualnie, bezpłatnie, w ciągu 3 dni roboczych. Na cenę wpływają:
- wielkość i złożoność budynku: powierzchnia, liczba kondygnacji, liczba stref o różnym przeznaczeniu,
- instalacje: wentylacja mechaniczna i chłodzenie, kilka źródeł ciepła, fotowoltaika, oświetlenie wbudowane do policzenia,
- zakres analizy systemów alternatywnych: jeden wariant porównawczy czy kilka,
- kompletność i forma projektu: DWG z zestawieniem przegród przyspiesza pracę,
- liczba podobnych budynków: przy serii budynków na osiedlu cena jednej charakterystyki spada,
- termin: np. projekt techniczny potrzebny przed konkretnym dniem rozpoczęcia robót.
Przykłady z naszych opracowań
| Obiekt | Co zrobiliśmy | Wynik |
|---|---|---|
| Przedszkole w Świdnicy (nowy budynek, Af ok. 720 m²) | projektowana charakterystyka z ogrzewaniem i chłodzeniem: gruntowa pompa ciepła glikol/woda, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, fotowoltaika 41,4 kWp | EP 14,6 kWh/(m²·rok) przy EPmax 95 – wynik poniżej 0,8 EPmax; EU 56,3 · EK 35,1 |
| Budynek stacji energetycznej na terenie zakładu PGNiG (budynek gospodarczy, Af ok. 656 m²) | projektowana charakterystyka budynku przemysłowego: ogrzewanie i chłodzenie pompami ciepła typu split, oświetlenie wbudowane | EP 122,8 przy EPmax 136,2 – wymaganie spełnione, przegrody poniżej Umax |
| Budynek AKPiA na terenie zakładu PGNiG (budynek gospodarczy) | pierwsza wersja projektu nie spełniała wymagań: EP 190,6 przy EPmax 145, podłoga na gruncie powyżej Umax; wskazaliśmy docieplenie podłogi i jednostkę klimatyzacyjną o wyższym SCOP i SEER | po zmianach w projekcie wydaliśmy poprawioną charakterystykę |
| Zespół budynków usług turystycznych w Miłkowie – etap 42 budynków dla dewelopera (2026) | 42 projektowane charakterystyki dla 6 typów budynków zamieszkania zbiorowego (Af 71–74 m² każdy): zestawienia przegród dla każdego typu, pompy ciepła powietrze/woda, przykładowy dobór pompy ciepła | EP 115,4–124,8 przy EPmax 125 – wszystkie 42 budynki spełniają wymagania EP i Umax |
Najczęstsze pytania
Czy projektowana charakterystyka to to samo co świadectwo energetyczne?
Nie. Charakterystyka jest częścią projektu technicznego i sprawdza rozwiązania przed budową. Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się po zakończeniu budowy, na rozwiązaniach faktycznie wykonanych, i dołącza do zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 57 ust. 1 pkt 6a Prawa budowlanego).
Czy charakterystykę składa się z wnioskiem o pozwolenie na budowę?
Nie. Z wnioskiem składa się projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany. Projekt techniczny z charakterystyką musi być gotowy przed rozpoczęciem robót i przekazany kierownikowi budowy (art. 42 ust. 1 pkt 4).
Czy analiza systemów alternatywnych jest obowiązkowa?
Tak, dla każdego zamierzenia dotyczącego budynku. Jest częścią opisu projektu architektoniczno-budowlanego (§ 20 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego) i porównuje co najmniej system konwencjonalny z alternatywnym lub hybrydowym.
Które warunki techniczne obowiązują po 20 września 2026 r.?
Przez 18 miesięcy inwestor może sporządzić projekt według dawnych warunków technicznych, jeśli złoży oświadczenie o ich stosowaniu (art. 102a Prawa budowlanego). Stan na 13.11.2026: nowe rozporządzenie o warunkach technicznych budynków nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw.
Co jeśli EP budynku przekracza wartość graniczną?
Najczęściej pomaga zmiana źródła ciepła (pompa ciepła zamiast kotła gazowego), wentylacja z odzyskiem ciepła albo fotowoltaika. Sama grubsza izolacja zwykle obniża EP mniej niż zmiana źródła. Wariant liczymy przed oddaniem charakterystyki.
Czy przy przebudowie też trzeba liczyć charakterystykę?
Tak, w zakresie projektowanych zmian (§ 11 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego). Przy zmianie sposobu użytkowania, np. hali na biura, sprawdza się przegrody i instalacje dla nowego przeznaczenia.
Kto odpowiada za charakterystykę w projekcie?
Charakterystykę opracowujemy i podpisujemy my, a projektant załącza ją do projektu technicznego. Za obliczenia odpowiadamy i wyjaśniamy je nadzorowi budowlanemu, jeśli zapyta.
Kto przygotowuje
mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną. Specjalizuje się w budynkach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej.
- uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022,
- członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
- ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
- Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin).
Wycena
Napisz, jaki to budynek (przeznaczenie, powierzchnia, liczba kondygnacji), na jakim etapie jest projekt, jakie są założenia instalacji i na kiedy potrzebny jest projekt techniczny. Przy serii budynków podaj ich liczbę i typy. Dołącz rzuty i przekroje, jeśli je masz. Odpowiemy z wyceną w ciągu 3 dni roboczych.
+48 785 525 861 (Michał Górczyński) · +48 781 101 062 (biuro) · biuro@optimares.pl
Podstawa prawna: ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524, ze zm.), art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b, art. 42 ust. 1 pkt 4, art. 57 ust. 1 pkt 1a i 6a, art. 102a (Dz.U. 2026 poz. 1161); rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1679), § 11, § 20 ust. 1 pkt 10, § 23 pkt 11; rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376, ze zm.); rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 19.09.2026 r. Stan prawny na 13.11.2026. Ostatnia aktualizacja strony: 13.11.2026.
