Co zwykle obejmuje termomodernizacja szkoły lub szpitala w programach NFOŚiGW. Każdy z tych elementów audyt wycenia osobno i sprawdza, ile punktów daje we wniosku.
Audyt energetyczny szkoły lub szpitala to dokument, który ustala zakres termomodernizacji, liczy oszczędność energii i jest warunkiem wniosku o dotację z programów NFOŚiGW na budynki edukacyjne (2 mld zł) i szpitalne (1 mld zł). Bez audytu wykazującego co najmniej 30% redukcji energii pierwotnej (EP) i 25% energii końcowej (EK) wniosek nie przejdzie oceny. Od tego, co audyt wpisze do zakresu, zależy też liczba punktów, a od punktów, czy dotacja wyniesie 49%, czy 85% kosztów kwalifikowanych.
Optima RES przygotowuje audyty energetyczne budynków użyteczności publicznej z Wrocławia w całej Polsce: szkół, przedszkoli, centrów kształcenia zawodowego i szpitali.
Kogo dotyczą programy
Szkoły i placówki oświatowe – program „Poprawa efektywności energetycznej budynków edukacyjnych”:
- budżet 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego: 1,8 mld zł dotacji i 200 mln zł pożyczek, lata 2026–2030,
- wnioskuje jednostka samorządu terytorialnego albo inna osoba prawna prowadząca szkołę lub placówkę (fundacja, stowarzyszenie, szkoła społeczna),
- budynki szkół, przedszkoli, placówek kształcenia ustawicznego, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności (ustawa Prawo oświatowe, art. 2),
- koszty kwalifikowane od 1.11.2026 r.
Szpitale – program „Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych”:
- budżet 1 mld zł: 900 mln zł dotacji i 100 mln zł pożyczek, lata 2026–2030,
- wnioskuje samorząd, nie dyrekcja szpitala: JST jako podmiot tworzący SPZOZ, właściciel co najmniej 51% udziałów spółki prowadzącej szpital albo podmiot tworzący szpital w formie jednostki budżetowej,
- limit kosztu kwalifikowanego 2 500 zł/m² powierzchni o regulowanej temperaturze (3 000 zł/m² dla zabytków),
- szpitale powyżej I poziomu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia (art. 95l ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) realizują inwestycję wyłącznie w formule ESCO/EPC.
W obu programach umowy podpisuje się do 31.12.2029 r., a pieniądze wydaje do 31.12.2030 r. Pożyczka uzupełniająca: oprocentowanie stałe 1%, do 15 lat, karencja do 12 miesięcy po zakończeniu inwestycji.
Stan naboru na 13.11.2026. Oba nabory NFOŚiGW zapowiada na IV kwartał 2026 r., bez podanej daty startu. W dniach 8–15.10.2026 r. Fundusz konsultował projekty zmian w obu programach, dlatego liczby na tej stronie pochodzą z dokumentów programowych opisanych w naszych artykułach i przed wnioskiem sprawdzamy je z ostatecznym regulaminem. Szczegóły: dofinansowanie termomodernizacji szkół i dofinansowanie termomodernizacji szpitali. Dokumenty źródłowe publikuje NFOŚiGW.
Jak punkty decydują o 49% albo 85% dotacji
W naborze konkurencyjnym obowiązują te same progi w obu programach:
| Liczba punktów | Skutek |
|---|---|
| poniżej 5 | wniosek odrzucony |
| 5–6 | dotacja 49% kosztów kwalifikowanych |
| 7 i więcej | dotacja 85% kosztów kwalifikowanych |
Szkoły: 10 kryteriów po 1 punkcie. Punkt dają m.in.: redukcja EP powyżej 50%, standard EKH+W (energia końcowa na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę) do 85 kWh/(m²·rok) potwierdzony świadectwem charakterystyki energetycznej, fotowoltaika, magazyn energii, wymiana nieefektywnego źródła ciepła, wentylacja mechaniczna, monitoring CO₂ w salach, system BMS/EMS, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i rozwiązania proekologiczne. Próg 85% obniżono w konsultacjach z 8 do 7 punktów.
Szpitale: 9 kryteriów, maksymalnie 11 punktów. Redukcja EP daje 0 pkt przy 30–45%, 1 pkt przy 45–60% i 2 pkt od 60%. Standard EKH+W daje 2 pkt przy 210 kWh/(m²·rok) i mniej, 1 pkt przy 210–250. Pozostałe punkty to po 1 za fotowoltaikę, magazyn energii, sezonowy magazyn energii, efektywne źródło ciepła, wentylację mechaniczną, BMS/EMS i rozwiązania proekologiczne. Samo ocieplenie daje najwyżej 4 punkty, więc do 85% trzeba dołożyć instalacje.
Ścieżki bez punktów. Szkoła, która likwiduje źródło ciepła na stałe paliwo kopalne, dostaje 85% bez oceny punktowej. Inwestycje w formule ESCO/EPC dostają do 49%, ale bez limitu kosztu jednostkowego. Instalacja ani modernizacja źródła na paliwa kopalne (np. nowy kocioł gazowy) nie jest kosztem kwalifikowanym w żadnym wariancie.
Co zawiera nasz audyt
Audyt sporządzamy w zakresie i formie określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 17 marca 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346, § 5), z kartą audytu według wzoru z rozporządzenia zmieniającego z 15 grudnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2816), czyli tak jak dla premii termomodernizacyjnej BGK. Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów definiuje audyt jako opracowanie określające zakres oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia, ze wskazaniem rozwiązania optymalnego, stanowiące założenia do projektu budowlanego (art. 2 pkt 8). Dla programów NFOŚiGW dokładamy to, czego wymaga punktacja:
- Inwentaryzacja i ocena stanu technicznego: przegrody, okna, źródło ciepła, instalacja c.o. i c.w.u., wentylacja, oświetlenie, z termowizją miejsc strat.
- Bilans energii: EP, EK i EKH+W przed i po modernizacji, sprawdzone z fakturami za 3 lata.
- Warianty usprawnień z nakładami, oszczędnością w MWh i zł oraz okresem zwrotu (SPBT), według algorytmu z załącznika do rozporządzenia.
- Symulacja punktacji: które elementy (PV, magazyn, pompa ciepła, wentylacja z odzyskiem ciepła, BMS) podnoszą wniosek do 7 punktów i ile kosztują.
- Sprawdzenie progów: co najmniej 30% redukcji EP i 25% EK, a w szpitalu także limit 2 500 zł/m².
- Świadectwo charakterystyki energetycznej po modernizacji, potrzebne do punktu za EKH+W, i audyt ex-post po zakończeniu robót, który potwierdza osiągnięty efekt.
W formule ESCO/EPC audyt ex-ante jest podstawą gwarancji oszczędności: z niej firma ESCO odzyskuje zainwestowany kapitał. Zawyżona oszczędność oznacza kontrakt, który się nie spina, dlatego takie audyty liczymy na danych zmierzonych, nie na wartościach katalogowych.
Jakie dane przygotować
- dokumentację budynku: projekt lub inwentaryzację (rzuty, przekroje), rok budowy, wykaz dotychczasowych modernizacji,
- faktury z 3 ostatnich lat: ciepło lub paliwo, energia elektryczna (moc umowna, grupa taryfowa), gaz, woda,
- dane źródła ciepła: kotłownia lub węzeł, moc, rok produkcji, paliwo,
- wentylację i chłodzenie: centrale, klimatyzacja, w szpitalu także sterylizacja i kuchnia,
- sposób użytkowania: liczba uczniów lub łóżek, godziny pracy, przerwy wakacyjne, oddziały całodobowe,
- plany inwestycyjne i stan prawny: prawo do dysponowania nieruchomością dla 100% zakresu, ewentualny wpis do rejestru zabytków.
Program wymaga też ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej przed robotami. Nie robimy jej sami, ale uwzględniamy jej wyniki w harmonogramie.
Ile trwa audyt
Zwykle 3–5 tygodni od otrzymania kompletu danych. Jeden budynek szkoły z kompletną dokumentacją idzie szybciej, szpital z kilkoma pawilonami i wentylacją mechaniczną dłużej. Świadectwo charakterystyki energetycznej przygotowujemy równolegle.
Nabory są ciągłe, więc o kolejności decyduje często data złożenia wniosku. Warto zamówić audyt przed ogłoszeniem naboru, bo koszty kwalifikowane liczą się od 1.11.2026 r.
Od czego zależy cena
Każdy audyt wyceniamy indywidualnie i bezpłatnie. Na cenę wpływają:
- liczba i wielkość budynków: jedna szkoła, zespół szkół czy kompleks szpitalny z kilkoma pawilonami,
- złożoność instalacji: szpital z wentylacją mechaniczną, chłodzeniem i parą wymaga znacznie więcej pracy niż szkoła z c.o. i wentylacją grawitacyjną,
- dostępność dokumentacji: czy są rzuty i projekt, czy trzeba wykonać inwentaryzację,
- zakres wariantów: sama termomodernizacja albo warianty z PV, magazynem, pompą ciepła i BMS do symulacji punktów,
- ścieżka finansowania: dotacja konkurencyjna, likwidacja źródła kopalnego albo ESCO/EPC,
- dokumenty dodatkowe: świadectwo charakterystyki energetycznej, audyt ex-post.
Przykłady z naszych audytów
Dane zanonimizowane, z karty audytu energetycznego (stan przed i po optymalnym wariancie).
| Obiekt | Co zaproponowaliśmy | Efekt |
|---|---|---|
| Budynek dydaktyczny zespołu szkół z 1965 r., ok. 3 060 m², ok. 1 270 użytkowników, ciepło z sieci | ocieplenie ścian, stropu nad przestrzenią zewnętrzną i stropodachu, wymiana okien i drzwi, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperatory ścienne) | EK z 221,0 do 68,5 kWh/(m²·rok), EP z 137,3 do 60,2 kWh/(m²·rok); oszczędność ok. 1 310 GJ i ok. 219 tys. zł rocznie przy nakładach ok. 5,0 mln zł brutto |
| Biurowiec z lat 80. (usługi) | ocieplenie ścian i dachu, fotowoltaika 40 kWp, magazyn energii, LED, kompensacja mocy biernej, BMS | EP z 286 do 73,3 kWh/(m²·rok), spadek o 74% |
W szkole sama termomodernizacja z wentylacją obniżyła EP o 56% i EK o 69%, czyli z zapasem ponad progi wejścia 30% i 25%. Biurowiec pokazuje, jak PV, magazyn energii i BMS dokładają kolejne punkty.
Najczęstsze pytania
Kto składa wniosek o dofinansowanie termomodernizacji szkoły?
Jednostka samorządu terytorialnego albo inna osoba prawna prowadząca szkołę lub placówkę, np. fundacja lub stowarzyszenie. Fundacje i stowarzyszenia dopisano do programu po konsultacjach w 2026 r.
Czy szpital może sam złożyć wniosek do NFOŚiGW?
Nie. Wnioskuje samorząd jako podmiot tworzący SPZOZ, właściciel co najmniej 51% udziałów spółki prowadzącej szpital albo podmiot tworzący szpital w formie jednostki budżetowej. Audyt trzeba więc uzgodnić z organem prowadzącym.
Jaka minimalna oszczędność energii musi wynikać z audytu?
Co najmniej 30% redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną (EP) i 25% na energię końcową (EK) względem stanu istniejącego. To warunek wejścia; o 85% dotacji decydują dopiero punkty.
Czy samo ocieplenie i wymiana okien wystarczą do 85% dotacji?
Zwykle nie. W szpitalu kryteria energetyczne dają najwyżej 4 z wymaganych 7 punktów. W szkole próg EKH+W 85 kWh/(m²·rok) jest trudny do osiągnięcia bez wentylacji z odzyskiem ciepła i wymiany źródła ciepła. Brakujące punkty dają PV, magazyn energii, pompa ciepła, BMS.
Co to jest formuła ESCO/EPC i kogo dotyczy?
Firma ESCO finansuje i wykonuje modernizację, a jej wynagrodzenie pochodzi z gwarantowanych oszczędności energii. Szpitale powyżej I poziomu zabezpieczenia muszą z niej korzystać; szkoły mogą. Dotacja wynosi do 49%, bez oceny punktowej i bez limitu kosztu jednostkowego.
Czy można dostać dotację na nowy kocioł gazowy?
Nie. Instalacja i modernizacja źródeł ciepła na paliwa kopalne jest kosztem niekwalifikowanym. Szkoła, która likwiduje kocioł na paliwo stałe, może natomiast dostać 85% bez oceny punktowej.
Czy audyt musi obejmować rzeczy, które nie oszczędzają energii?
Nie. Elementy takie jak zielone dachy, retencja wody, dostępność czy cyfryzacja budynku mogą stanowić do 15% kosztów kwalifikowanych bez powiązania z audytem. Pozostałe koszty muszą z niego wynikać.
Czy po zakończeniu robót potrzebny jest kolejny audyt?
Tak. Efekt potwierdza się audytem ex-post, a punkt za standard EKH+W świadectwem charakterystyki energetycznej. Oba dokumenty możemy przygotować w jednym zleceniu z audytem ex-ante.
Kto przygotowuje audyt
mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Na co dzień sprawdza dokumentację energetyczną jako ekspert-audytor BGK, więc zna typowe błędy, przez które wnioski tracą punkty.
Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej, takich jak szpitale.
- ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
- Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
- członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
- uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.
Audyty przygotowujemy razem z mgr inż. Sławomirą Duczmal.
Wycena audytu
Napisz, jakie budynki chcesz zgłosić (szkoła, przedszkole, szpital, liczba pawilonów, przybliżona powierzchnia), czym są ogrzewane i do którego programu NFOŚiGW się przygotowujesz. Odpowiemy z wyceną w ciągu 3 dni roboczych.
biuro@optimares.pl · +48 785 525 861 (Michał Górczyński, audyty energetyczne)
Podstawa prawna: ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1446 z późn. zm.), art. 2 pkt 8; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346 ze zm., w tym Dz.U. 2022 poz. 2816), § 5; programy priorytetowe NFOŚiGW „Poprawa efektywności energetycznej budynków edukacyjnych” i „Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych”. Stan prawny i stan naboru na 13.11.2026. Ostatnia aktualizacja strony: 13.11.2026.
