Państwowy wykaz osób uprawnionych istnieje tylko dla świadectw charakterystyki energetycznej. Dla audytów energetycznych takiego wykazu nie ma, a wymagania wobec autora zależą od rodzaju dokumentu. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa ma przeprowadzić podmiot niezależny od firmy, z wiedzą i doświadczeniem w takich audytach. Audyt efektywności energetycznej (białe certyfikaty) może sporządzić osoba z określonym wykształceniem albo dwuletnią praktyką. Przepisy o audycie termomodernizacyjnym i remontowym nie wymagają żadnych uprawnień, ale BGK weryfikuje każdy taki audyt. Do tego dochodzą regulaminy programów dofinansowania, które potrafią postawić własny warunek, np. listę zakwalifikowanych wykonawców. Poniżej rozpisuję to dokument po dokumencie i podaję 6 rzeczy, które warto sprawdzić przed podpisaniem zlecenia.
Wymagania w skrócie: 5 rodzajów opracowań
| Dokument | Kto może go sporządzić | Podstawa | Państwowy wykaz |
|---|---|---|---|
| Audyt energetyczny przedsiębiorstwa | podmiot niezależny od firmy, z wiedzą i doświadczeniem zawodowym w takich audytach, albo ekspert firmy niezaangażowany w audytowaną działalność | art. 36 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej | nie |
| Audyt efektywności energetycznej (białe certyfikaty) | osoba z co najmniej 2-letnią praktyką przy danym rodzaju urządzeń lub obiektów albo po studiach magisterskich lub podyplomowych z energetyki, elektrotechniki, efektywności energetycznej, audytów, budownictwa energooszczędnego lub OZE | art. 25 ust. 5 tej samej ustawy | nie |
| Audyt termomodernizacyjny i remontowy | przepisy nie stawiają wymagań; audyt weryfikuje BGK | art. 17 ust. 2 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów | nie |
| Świadectwo charakterystyki energetycznej | wyłącznie osoba wpisana do wykazu prowadzonego przez ministra | art. 16a i 17 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków | tak |
| Audyt do programu dofinansowania | to, co zapisano w regulaminie programu, np. lista kwalifikowanych wykonawców | regulamin danego naboru | zależy od programu |
1. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa: niezależność i doświadczenie
Duża firma robi audyt co 4 lata. Ustawa mówi, kto może go przeprowadzić (art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 711):
- podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, który ma wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w przeprowadzaniu tego rodzaju audytu, albo
- ekspert samego przedsiębiorcy, jeśli nie jest bezpośrednio zaangażowany w audytowaną działalność.
Nie ma egzaminu, licencji ani listy. Ustawa nie mówi też, ile lat doświadczenia wystarczy. W praktyce oznacza to, że ciężar sprawdzenia audytora spada na firmę, która go zatrudnia, i to ona odpowiada przed Prezesem URE za to, że audyt w ogóle przeprowadzono.
Na co patrzę, gdy ktoś pyta mnie o „niezależność”: audytor nie powinien sprzedawać rozwiązań, które sam rekomenduje w audycie. Ustawa nie zakazuje tego wprost, ale sprzedawca sprężarek, który audytuje sprężarkownię, ma oczywisty konflikt interesów. Zapytaj, czy wykonawca audytu albo podmiot z nim powiązany będzie potem oferował dostawę lub montaż.
Od czego zależy cena i czas takiego audytu, piszemy na stronie audytu energetycznego przedsiębiorstwa i w artykule ile kosztuje audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Pytania i odpowiedzi o sam obowiązek: audyt przedsiębiorstwa – FAQ.
2. Audyt efektywności energetycznej: konkretne kryteria w ustawie
Przy białych certyfikatach ustawa jest dokładniejsza. Audyt efektywności energetycznej może sporządzić wyłącznie osoba, która (art. 25 ust. 5 ustawy o efektywności energetycznej):
- ma co najmniej dwuletnie doświadczenie zawodowe w obsłudze, eksploatacji lub montażu danego rodzaju urządzeń lub instalacji albo w obsłudze lub eksploatacji danego rodzaju obiektów, albo
- ukończyła studia magisterskie (lub równorzędne) albo studia podyplomowe, których program obejmuje energetykę, elektrotechnikę, efektywność energetyczną, audyty energetyczne budynków, budownictwo energooszczędne lub odnawialne źródła energii.
Dwie rzeczy, o których mało kto wie:
- Audyt przed i audyt po nie mogą być zrobione przez tę samą osobę dla tego samego przedsięwzięcia (art. 25 ust. 4).
- Jeśli audyt sporządziła osoba niespełniająca wymagań, Prezes URE wzywa do dołączenia prawidłowego audytu w terminie 30 dni (art. 20 ust. 8). Czyli zadziała to jak opóźnienie wniosku, nie jak formalność do poprawki „przy okazji”.
Więcej o samym dokumencie: audyt efektywności energetycznej i białe certyfikaty – FAQ.
3. Audyt termomodernizacyjny i remontowy: bez uprawnień, ale z weryfikacją BGK
Tu jest najwięcej nieporozumień. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. 2026 poz. 920) i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346) nie wymagają od audytora żadnych państwowych uprawnień. Rozporządzenie definiuje audytora po prostu jako wykonawcę audytu energetycznego lub części audytu remontowego (§ 2 pkt 4).
Kontrola jest na wyjściu, nie na wejściu: BGK weryfikuje audyt energetyczny i audyt remontowy sam albo zleca to ekspertom wyłonionym w zamówieniu publicznym (art. 17 ust. 2 ustawy). Negatywna weryfikacja oznacza brak premii. Dlatego przy audycie do premii pytaj nie o „uprawnienia”, tylko o to, ile audytów tego wykonawcy przeszło weryfikację BGK.
Dobrowolnym sygnałem jakości jest członkostwo w Zrzeszeniu Audytorów Energetycznych. To stowarzyszenie, nie urząd, więc legitymacja ZAE nie jest uprawnieniem w sensie prawnym. Jest za to dowodem, że audytor zna metodę i środowisko, w którym się ją stosuje.
O tym, co dziś dzieje się z premiami BGK, piszemy osobno: premie BGK wstrzymane – co dalej.
4. Świadectwo charakterystyki energetycznej: jedyny państwowy wykaz
Świadectwo sporządza wyłącznie osoba wpisana do wykazu prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa (art. 16a ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, t.j. Dz.U. 2024 poz. 101). Do wykazu wpisuje się osoba, która (art. 17):
- ma pełną zdolność do czynności prawnych,
- nie była skazana za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, obrotowi gospodarczemu ani za przestępstwo skarbowe,
- ukończyła studia inżynierskie lub magisterskie inżynierskie (także architekta, architekta krajobrazu, pożarnictwa) albo inne studia wyższe i studia podyplomowe z charakterystyki energetycznej, audytów, budownictwa energooszczędnego i OZE, albo ma uprawnienia budowlane.
Osoba uprawniona musi też mieć ubezpieczenie OC za szkody związane ze sporządzaniem świadectw i przechowywać świadectwo przez 10 lat (art. 20 ust. 1). Kto sporządza świadectwo bez wpisu do wykazu, podlega karze grzywny (art. 41 ust. 1 pkt 1).
Jak sprawdzić wpis w wykazie
Wykaz jest publiczny (art. 31 ust. 3). Zawiera imię i nazwisko, numer i datę wpisu oraz numer uprawnień budowlanych, jeśli osoba je ma (art. 32 ust. 1).
- Wejdź na stronę centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków: rejestrcheb.mrit.gov.pl.
- Wybierz „Wykazy”, a potem „Wykaz osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej”.
- Przefiltruj po nazwisku albo po numerze wpisu.
Sprawdzisz tam też samo świadectwo: wykaz świadectw jest publiczny, z numerem, datą i terminem ważności. W numerze świadectwa zapisany jest numer wpisu osoby, która je sporządziła, więc od razu widać, czy świadectwo zrobił ten, kto je podpisał.
Ceny świadectw podajemy otwarcie: świadectwa charakterystyki energetycznej.
5. Audyty do programów dofinansowania: decyduje regulamin
Program może postawić wykonawcy dodatkowy warunek, którego nie ma w ustawie. Przykład z praktyki: w programie ELENA dofinansowanie obejmuje tylko dokumenty przygotowane przez wykonawców z Listy Kwalifikowanych Wykonawców, prowadzonej przez Zespół ELENA. Nabór jest wstrzymany od 15.05.2026 (stan na 13.11.2026), więcej w FAQ o grancie ELENA.
Inne programy mają własne zapisy o audycie: wzór, wymagane wskaźniki, czasem oświadczenie audytora. W Kredycie Ekologicznym i w programach NFOŚiGW dla szkół i szpitali regulaminy nie stawiają osobie audytora dodatkowych wymagań, za to pilnują treści audytu: progów oszczędności i wskaźników. O audycie do Kredytu Ekologicznego piszemy osobno: audyt energetyczny do Kredytu Ekologicznego.
Zasada jest prosta: zanim zlecisz audyt do programu, otwórz regulamin naboru i wyszukaj słowa „audytor”, „wykonawca” i „audyt”. Jeśli są tam wymagania wobec autora, poproś wykonawcę o dokument, który je potwierdza.
Jak sprawdzić audytora: checklista w 6 krokach
- Ustal, jaki dokument zamawiasz. Od tego zależy, czego w ogóle szukać: wpisu w wykazie, niezależności, wykształcenia czy miejsca na liście programu.
- Sprawdź wykaz ministra, jeśli w zakresie jest świadectwo. Dwie minuty na stronie rejestru. Zapisz numer wpisu i datę.
- Zapytaj o niezależność. Przy audycie przedsiębiorstwa: czy audytor albo firma z nim powiązana sprzedaje urządzenia lub wykonuje inwestycje, które może zarekomendować.
- Poproś o referencje z podobnych obiektów. Zakład z parą technologiczną to inna praca niż biurowiec. Przy audytach do premii BGK zapytaj, ile audytów przeszło weryfikację.
- Poproś o zanonimizowany przykładowy raport. Sprawdź, czy są w nim dane mierzone, a nie tylko szacunki, wykaz źródeł danych, warianty usprawnień z oszczędnościami w MWh i zł oraz okresem zwrotu. Ustawa wymaga, by audyt przedsiębiorstwa obejmował co najmniej 90% zużycia energii (art. 37 ust. 2 pkt 2). Zobacz, czy raport pokazuje, jak to policzono.
- Zapytaj o ubezpieczenie OC. Przy świadectwach jest obowiązkowe (art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków). Przy audytach ani ustawa o efektywności energetycznej, ani ustawa termomodernizacyjna takiego obowiązku nie nakładają, więc polisa OC zawodowa jest dobrowolna. Warto o nią zapytać, zwłaszcza gdy od audytu zależy dotacja albo duża inwestycja.
Sygnały ostrzegawcze: wycena bez jednego pytania o dane, audyt „bez wizji lokalnej”, obietnica dotacji przed policzeniem oszczędności.
Kto u nas sporządza audyty i świadectwa
Wszystkie dane poniżej możesz sprawdzić sam, tak jak opisaliśmy wyżej:
- Michał Górczyński: wpis do wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw nr 17352 z 25.08.2022, członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, ekspert-audytor BGK.
- Michał ma rekomendację ZAE jako audytor do audytów pod premię termomodernizacyjną i wpis jako Ekspert Efektywności Energetycznej (EEE) przy NFOŚiGW.
- Sławomira Duczmal: wpis do wykazu nr 41702 z 19.12.2024.
- Kilkadziesiąt audytów do premii termomodernizacyjnej BGK, nie licząc audytów do innych programów dofinansowania.
- Optima RES jest na Liście Kwalifikowanych Wykonawców ELENA.
- Polisa OC obejmuje wszystkie nasze opracowania, nie tylko świadectwa.
- Nie sprzedajemy urządzeń ani nie wykonujemy inwestycji, które rekomendujemy w audytach. Jako członków ZAE obowiązuje nas kodeks Zrzeszenia.
Jesteśmy pracownią z Wrocławia. Budynki audytujemy na Dolnym Śląsku, a audyty przedsiębiorstw i audyty efektywności energetycznej robimy w całej Polsce. Więcej o pracy w regionie: audyt energetyczny Wrocław.
Najczęstsze pytania
Czy audytor energetyczny musi mieć uprawnienia?
Państwowe uprawnienia (wpis do wykazu ministra) są wymagane tylko do świadectw charakterystyki energetycznej (art. 16a ustawy o charakterystyce energetycznej budynków). Dla audytów ustawy stawiają inne wymagania: niezależność i doświadczenie (audyt przedsiębiorstwa) albo wykształcenie lub praktykę (audyt efektywności energetycznej).
Gdzie sprawdzić, czy ktoś może sporządzać świadectwa?
W wykazie osób uprawnionych w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków (rejestrcheb.mrit.gov.pl). Szukasz po nazwisku albo numerze wpisu.
Czy pracownik firmy może zrobić audyt energetyczny przedsiębiorstwa?
Tak, jeśli nie jest bezpośrednio zaangażowany w audytowaną działalność (art. 36 ust. 3 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej).
Kto może sporządzić audyt efektywności energetycznej do białych certyfikatów?
Osoba z co najmniej dwuletnią praktyką przy danym rodzaju urządzeń lub obiektów albo po studiach magisterskich lub podyplomowych z energetyki, efektywności energetycznej lub pokrewnych (art. 25 ust. 5). Audytu przed i po tym samym przedsięwzięciu nie może zrobić ta sama osoba.
Czy do audytu termomodernizacyjnego potrzebne są uprawnienia budowlane?
Nie. Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów nie wymaga od audytora uprawnień. Audyt weryfikuje BGK przy wniosku o premię (art. 17 ust. 2).
Czy audytor musi mieć ubezpieczenie OC?
Osoba sporządzająca świadectwa – tak (art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków). Przy audytach energetycznych przepisy tego nie wymagają, ale warto zapytać o polisę.
Kto przygotowuje audyt
mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny.
Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną przedsiębiorstw. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej. Ma na koncie kilkadziesiąt audytów do premii termomodernizacyjnej BGK, nie licząc audytów do innych programów.
- ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
- Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
- członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
- Ekspert Efektywności Energetycznej (EEE) wpisany przy NFOŚiGW,
- uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.
Audyty przygotowujemy razem z mgr inż. Sławomirą Duczmal.
Kontakt w sprawie audytów: biuro@optimares.pl · +48 785 525 861 (Michał Górczyński)
Czytaj też
- Oferta Optima RES – audyty i świadectwa
- Audyt energetyczny Wrocław i Dolny Śląsk
- Audyt energetyczny – pytania i odpowiedzi
- Audyt energetyczny przedsiębiorstwa – zakres, dane, wycena
Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 711), art. 20 ust. 8, art. 25 ust. 4–5, art. 36 ust. 3, art. 37 ust. 2; ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. 2026 poz. 920), art. 17 ust. 2; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346), § 2 pkt 4; ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 101), art. 16a, 17, 20, 31, 32, 41. Stan prawny na 14.11.2026. Ostatnia aktualizacja: 14.11.2026.
