Co sprawdza audyt energetyczny w budynku wielorodzinnym i jakie progi musi wykazać, żeby inwestycja dostała premię termomodernizacyjną.
Audyt energetyczny (potocznie audyt termomodernizacyjny) to opracowanie, które wskazuje optymalny zakres ocieplenia i modernizacji instalacji budynku i jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o premię termomodernizacyjną z Banku Gospodarstwa Krajowego. Premia spłaca 26% kosztów przedsięwzięcia, a 31%, gdy w ramach prac powstaje instalacja OZE. Warunek: audyt musi wykazać, że budynek zużyje co najmniej 25% mniej energii, a przy samej modernizacji systemu grzewczego co najmniej 10% mniej (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1446, art. 3 i 5). Zakres i formę audytu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346).
Optima RES sporządza audyty energetyczne z Wrocławia w całej Polsce: dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, zarządców nieruchomości, gmin i spółek komunalnych oraz właścicieli budynków.
Kto może dostać premię termomodernizacyjną
Premia przysługuje inwestorowi, czyli właścicielowi lub zarządcy budynku, lokalnej sieci ciepłowniczej albo lokalnego źródła ciepła. Ustawa wyłącza tylko jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe (art. 2 pkt 1). W praktyce z premii korzystają przede wszystkim wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, ale może po nią sięgnąć też gmina, firma czy właściciel domu.
Audyt musi wykazać jeden z efektów (art. 3 ust. 1):
- co najmniej 25% mniej energii na ogrzewanie i ciepłą wodę w budynku, gdy zakres obejmuje np. ocieplenie i wymianę okien,
- co najmniej 10% mniej energii, gdy modernizuje się wyłącznie system grzewczy,
- co najmniej 25% mniej strat energii w lokalnej sieci ciepłowniczej albo co najmniej 20% niższe koszty pozyskania ciepła przy przyłączeniu do sieci,
- zamianę źródła energii na odnawialne albo zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.
Drugi warunek to kredyt na co najmniej 50% kosztów przedsięwzięcia, nie niższy niż kwota premii (art. 3 ust. 2). Premia nie jest dotacją wypłacaną z góry: BGK przekazuje ją na spłatę części tego kredytu po zakończeniu prac.
Stan programu na 13.11.2026. Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował o braku wolnych środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów i od 18 maja 2026 r. banki kredytujące wstrzymały przyjmowanie wniosków o premię termomodernizacyjną i remontową (komunikat BGK z 15.05.2026). Przyjmowanie ma zostać wznowione po przywróceniu środków. Wnioski pozostawione bez rozpatrzenia BGK rozpatrzy w pierwszej kolejności, według daty wpływu. Grant termomodernizacyjny (dodatkowe 10% kosztów przy głębokiej termomodernizacji budynku wielorodzinnego) można było wnioskować tylko do 30 czerwca 2026 r. (art. 5b i art. 12 ust. 2a). Przed złożeniem wniosku sprawdzamy aktualny stan na stronie BGK.
Kiedy audyt się opłaca
Premia jest ustawowa, a nie konkursowa. Nie ma punktacji ani rankingu: BGK rozpatruje wnioski według kolejności wpływu (art. 17 ust. 1), w granicach wolnych środków funduszu. Dlatego audyt warto mieć gotowy wcześniej. Ten sam dokument jest podstawą projektu budowlanego i kosztorysu, a gdy nabór ruszy, wniosek z kompletem dokumentów można złożyć od razu.
Wysokość wsparcia (art. 5 i 5a):
- 26% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
- 31% łącznych kosztów, gdy razem z termomodernizacją powstaje lub jest modernizowana instalacja OZE (pompa ciepła, fotowoltaika, kolektory), a jej koszt to co najmniej 10% całości (art. 5 ust. 2 i 2b),
- dodatkowo 50% kosztów kotwienia warstwy fakturowej w budynkach wielkopłytowych: dokumentacji doboru kotew, kotew i ich montażu. Warunek: ocieplone elementy spełnią wymagania WT 2021 (art. 5a).
Premię pomniejsza się proporcjonalnie, gdy w budynku są lokale użytkowe: liczy się udział powierzchni mieszkalnej (art. 5 ust. 3). Premia nie może finansować prac, na które jest już inne wsparcie ze środków publicznych (art. 4), i wyklucza biały certyfikat za to samo przedsięwzięcie (ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 711, art. 20 ust. 2). Wszystkie programy BGK dla budynków mieszkalnych opisujemy w artykułach Program TERMO 2026 i Dofinansowania dla budynków wielorodzinnych.
Budynek wielorodzinny użytkowany od co najmniej 40 lat może zamiast tego dostać premię remontową, z szerszym katalogiem prac. Do niej potrzebny jest audyt remontowy: audyt remontowy do premii remontowej BGK.
Co zawiera nasz audyt
Zakres wyznacza art. 13 ust. 2 ustawy oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego:
- Karta audytu energetycznego: dane budynku, współczynniki U przegród, sprawności instalacji, zapotrzebowanie na ciepło, wskaźniki EK i EP przed i po termomodernizacji, kwota premii.
- Inwentaryzacja techniczno-budowlana: przegrody, okna i drzwi, instalacja c.o. i c.w.u., wentylacja, źródło ciepła, z dokumentacji i wizji lokalnej.
- Ocena stanu technicznego w zakresie potrzebnym do wyboru ulepszeń.
- Warianty ulepszeń: grubości ocieplenia ścian, stropodachu i stropu piwnicy, rodzaje okien, modernizacja instalacji. Każde ulepszenie ma koszt, oszczędność i prosty czas zwrotu (SPBT).
- Wybór optymalnego wariantu według algorytmu z rozporządzenia: pierwszy wariant, który spełnia warunki ustawy i mieści się w środkach własnych inwestora (§ 6).
- Opis techniczny, szkice i przedmiar robót wybranego wariantu. To założenia dla projektanta i podstawa kosztorysu.
- Sprawdzenie wymagań WT 2021 dla przegród i wskaźnika EP, potrzebne przy dodatkowym wsparciu na kotwienie wielkiej płyty.
BGK sprawdza audyt albo zleca to wybranym ekspertom (art. 17 ust. 2). Dlatego bilans porównujemy z fakturami za ciepło, a koszty liczymy na aktualnych cenach. Realizacja musi trzymać się wariantu z audytu: zmiana zakresu w projekcie oznacza zwykle aktualizację audytu.
Jakie dane przygotować
- dokumentację budynku: projekt archiwalny lub inwentaryzację, rzuty, przekroje, rok budowy, opis technologii (np. wielka płyta),
- zużycie ciepła: faktury za ciepło lub paliwo z 3 ostatnich sezonów, moc zamówiona, taryfa dostawcy,
- instalacje: rodzaj źródła lub węzła, sposób przygotowania c.w.u., stan pionów i grzejników, podzielniki,
- dotychczasowe prace: co już ocieplono lub wymieniono i kiedy (np. część okien w lokalach),
- plany i ograniczenia: zakres, który zarząd chce wykonać, wysokość funduszu remontowego, planowany kredyt,
- lokale użytkowe: ich powierzchnię, bo wpływa na wysokość premii.
Czego brakuje w dokumentacji, mierzymy na wizji lokalnej. Rozporządzenie pozwala też sporządzić audyty kilku budynków o jednakowej konstrukcji i stopniu zużycia z wykorzystaniem wyników jednego z nich (§ 3).
Ile trwa
Audyt budynku wielorodzinnego sporządzamy w 3–5 tygodni od otrzymania kompletu danych. Termin dla kilku budynków jednego zarządcy ustalamy przy wycenie.
Po audycie potrzebny jest projekt i kosztorys zgodne z wybranym wariantem, a potem umowa kredytu zawarta pod warunkiem przyznania premii (art. 12 ust. 3).
Od czego zależy cena
Każdy audyt wyceniamy indywidualnie i bezpłatnie. Na cenę wpływają:
- wielkość i złożoność budynku: powierzchnia, liczba klatek, segmentów i rodzajów przegród,
- dostępność dokumentacji: czy jest projekt archiwalny, czy przegrody trzeba zinwentaryzować od zera,
- zakres analizy: same przegrody czy też instalacja c.o., c.w.u., źródło ciepła, OZE,
- liczba budynków: kilka podobnych budynków jednego zarządcy to niższy koszt jednostkowy (§ 3 rozporządzenia),
- dodatkowe opracowania: świadectwo charakterystyki energetycznej, aktualizacja audytu po zmianie zakresu, analiza OZE do grantu OZE.
Przykłady z naszych audytów
| Budynek | Co zaproponowaliśmy | Efekt |
|---|---|---|
| Wspólnota mieszkaniowa, budynek murowany, 12 lokali, 816 m² | ocieplenie ścian (U z 0,80 do 0,18 W/(m²·K)), stropodachu i stropu nad piwnicą, okna U = 0,9, nowa instalacja c.o. z zaworami termostatycznymi | zapotrzebowanie na energię niższe o 50,5%, EK z 193,6 do 98,3 kWh/(m²·rok), ok. 38 tys. zł oszczędności rocznie |
| Budynek wielorodzinny, 5 kondygnacji, 20 lokali, 1 152 m² | ocieplenie ścian szczytowych i osłonowych, docieplenie stropodachu wentylowanego granulatem celulozowym, modernizacja instalacji c.o. (sprawność regulacji z 0,77 do 0,89) i c.w.u. | zapotrzebowanie na energię niższe o 65%, EK z 195,2 do 68,3 kWh/(m²·rok), ok. 56 tys. zł oszczędności rocznie |
Oba budynki spełniły z zapasem próg 25% z art. 3 ustawy. Liczby pochodzą z kart audytu energetycznego (stan przed i po termomodernizacji).
Najczęstsze pytania
Ile wynosi premia termomodernizacyjna?
26% kosztów przedsięwzięcia, a 31% łącznych kosztów, gdy wraz z termomodernizacją powstaje instalacja OZE stanowiąca co najmniej 10% kosztów (art. 5 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów). W wielkiej płycie dochodzi 50% kosztów kotwienia warstwy fakturowej (art. 5a).
Czy teraz można złożyć wniosek o premię?
Stan na 13.11.2026: nie. Od 18 maja 2026 r. banki wstrzymały przyjmowanie wniosków z powodu braku wolnych środków w Funduszu Termomodernizacji i Remontów. BGK zapowiada wznowienie po przywróceniu środków, a wnioski rozpatruje według kolejności wpływu.
Jaką oszczędność energii musi wykazać audyt?
Co najmniej 25% mniej energii na ogrzewanie i ciepłą wodę, a przy samej modernizacji systemu grzewczego co najmniej 10%. Alternatywy to 25% mniej strat w sieci, 20% niższe koszty ciepła lub zamiana źródła na OZE (art. 3 ust. 1).
Czy trzeba brać kredyt?
Tak. Kredyt musi pokryć co najmniej 50% kosztów przedsięwzięcia i nie może być niższy niż premia (art. 3 ust. 2). Wniosek o premię składa się za pośrednictwem banku kredytującego, który współpracuje z BGK (art. 12 ust. 2).
Czy premię można łączyć z innymi dotacjami?
Nie na te same prace, które dostały inne wsparcie ze środków publicznych (art. 4). Nie łączy się jej też z białym certyfikatem za to samo przedsięwzięcie. Można natomiast łączyć ją z grantem OZE na instalację odnawialnego źródła: wtedy premia wynosi 31% kosztów termomodernizacji (art. 5 ust. 2a).
Co z grantem termomodernizacyjnym?
Grant dawał dodatkowe 10% kosztów, gdy budynek wielorodzinny po termomodernizacji spełniał wymagania WT 2021 dla EP albo izolacyjności. Wnioski o premię z grantem można było składać do 30 czerwca 2026 r. (art. 5b i art. 12 ust. 2a).
Kto sprawdza audyt?
BGK, sam albo przez ekspertów wybranych w zamówieniu publicznym (art. 17 ust. 2). Audyt z błędami wraca do poprawy, a to wydłuża drogę do premii.
Czy dom jednorodzinny też może dostać premię?
Tak. Ustawa mówi o właścicielu lub zarządcy budynku i nie ogranicza premii do budynków wielorodzinnych (art. 2 pkt 1). Warunki są te same: audyt energetyczny, oszczędność energii z art. 3 i kredyt na co najmniej 50% kosztów.
Kto przygotowuje audyt
mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Sporządza audyty energetyczne budynków wielorodzinnych dla wspólnot, spółdzielni i zarządców, a jako ekspert-audytor BGK zna je też od strony weryfikacji.
Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną przedsiębiorstw. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej.
- ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
- Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
- członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
- uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.
Wycena audytu
Napisz, jakiego budynku dotyczy audyt (rok budowy, liczba lokali, powierzchnia, technologia), jaki zakres prac planujecie i czy macie dokumentację oraz faktury za ciepło. Odpowiemy z wyceną w ciągu 3 dni roboczych.
biuro@optimares.pl · +48 785 525 861 (Michał Górczyński, audyty energetyczne)
Czytaj też
Podstawa prawna: ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1446), art. 2–5b, 12, 13 i 17; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346, z późn. zm.); komunikat BGK z dnia 15 maja 2026 r. Stan prawny na 13.11.2026. Ostatnia aktualizacja strony: 13.11.2026.
