ETS2 we wspólnocie mieszkaniowej: ile dopłacicie za CO₂ i co z tym zrobić

ETS2 w twoim budynku. Ok. 580 zł na lokal rocznie. Policz swój blok

ETS2, czyli unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO₂ z budynków i transportu, zacznie w pełni działać w 2028 r. i podniesie cenę gazu, oleju opałowego i węgla spalanych w budynkach. Uprawnienia kupi dostawca paliwa i doliczy je do ceny. Przy 45 EUR za tonę CO₂ to ok. 0,40 zł netto na każdym metrze sześciennym gazu. W budynku na 42 lokale ogrzewanym gazem, który audytowaliśmy, daje to ok. 24 300 zł rocznie, czyli ok. 580 zł na mieszkanie (szacunek, wyliczenie niżej). ETS2 nie nakazuje wymiany źródła ciepła, ale zmienia rachunek opłacalności termomodernizacji.

To kontynuacja wpisu ETS2 od 2027: co zarządcy budynków powinni wiedzieć już teraz. Tam opisaliśmy, czym jest ETS2. Tu odpowiadamy na cztery pytania, które najczęściej słyszymy od wspólnot, spółdzielni i zarządców: od kiedy, o ile wzrosną rachunki, co zrobić i czy wymieniać źródło ciepła.

Zapytaj o wycenę

Od kiedy ETS2 obowiązuje: 2028, nie 2027

Pierwotnie ETS2 miał ruszyć w 2027 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/667 z dnia 11 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1119 w odniesieniu do ustanowienia klimatycznego celu pośredniego Unii na 2040 r. (Dz.U. UE L 2026/667 z 18.03.2026) w art. 2 odroczyło rozpoczęcie handlu uprawnieniami w sektorze budynków do 2028 r. Komisja Europejska podaje, że ETS2 „stanie się w pełni operacyjny w 2028 r.” (Komisja Europejska).

Kalendarz:

  • od 2025 r. dostawcy paliw monitorują i raportują emisje, od 2026 r. raporty sprawdza weryfikator,
  • 2028 r. pierwszy rok, za który trzeba umorzyć uprawnienia,
  • do 31 maja 2029 r. pierwsze umorzenie za emisje z 2028 r.

Podstawą jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z dnia 10 maja 2023 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz decyzję (UE) 2015/1814 (Dz.U. UE L 130 z 16.05.2023, s. 134). Polska jeszcze jej nie wdrożyła. Aktualny tekst ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1421) nie zawiera przepisów o ETS2, a Komisja Europejska wszczęła wobec Polski postępowanie za brak transpozycji (Komisja Europejska, pakiet naruszeń z 7.05.2025). Brak polskiej ustawy nie zatrzyma jednak rynku: uprawnienia ETS2 są unijne, a dostawcy paliw działają w kilku krajach. Na dziś do planów budynku przyjmujemy 2028 r.

O ile wzrosną rachunki za ogrzewanie

Zależy, skąd budynek ma ciepło.

Kotłownia gazowa, olejowa lub węglowa we wspólnocie. Koszt uprawnień trafi do ceny paliwa, a z niej do zaliczek. Na ten sam gigadżul energii olej opałowy emituje o ok. 32% więcej CO₂ niż gaz, a węgiel kamienny o ok. 67% więcej (KOBiZE: gaz 56,16, olej 74,10, węgiel 94,04 kg CO₂/GJ). Przy 45 EUR/t daje to ok. 0,40 zł netto na m³ gazu, ok. 0,61 zł na kg oleju i ok. 470 zł na tonę węgla.

Kotły gazowe w mieszkaniach. ETS2 płaci każdy lokator w swoim rachunku za gaz. Wspólnota tego nie widzi, ale mieszkańcy zapytają zarząd, co z tym zrobić.

Sieć ciepłownicza. Paliwa spalane w instalacjach objętych „starym” systemem ETS1, czyli m.in. w ciepłowniach i elektrociepłowniach o mocy powyżej 20 MW, są wyłączone z ETS2 (załącznik III dyrektywy 2003/87/WE w brzmieniu dyrektywy 2023/959). Te instalacje płacą za CO₂ od lat i ten koszt już jest w taryfie ciepła. Mniejsze ciepłownie, poniżej progu ETS1, nie są z ETS2 wyłączone, więc z konstrukcji przepisów wynika, że wejdą do nowego systemu, ale polska ustawa tego jeszcze nie rozstrzyga. Wspólnota na sieci powinna zapytać dostawcę ciepła, czy jego źródło jest w ETS1, czy trafi do ETS2.

Pompa ciepła. ETS2 jej nie dotyczy, bo nie spala paliwa. Prąd ma swoją cenę CO₂ z ETS1.

Ile zapłaci wspólnota? Przykład dla bloku

Poniżej wzór, dane wejściowe i wynik dla prawdziwego bloku z naszego audytu. To szacunek: cena uprawnień i kurs euro to założenia, opisane wprost.

Wzór na narażenie budynku

K = Q × WO × WE × C × kurs × (1 + VAT)

  • Q – roczne zużycie gazu w m³ (z faktur, najlepiej średnia z 2–3 sezonów),
  • WO – wartość opałowa gazu w GJ/m³,
  • WE – wskaźnik emisji CO₂ w t/GJ,
  • C – cena uprawnienia w EUR/t, kurs EUR/PLN, VAT 23%.

WO i WE bierzemy zawsze z aktualnej publikacji KOBiZE albo z danych dostawcy paliwa. W przykładzie: KOBiZE, „Wartości opałowe (WO) i wskaźniki emisji CO₂ (WE) w roku 2023 do raportowania w ramach Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji za rok 2026” (grudzień 2025), gaz ziemny wysokometanowy: WO = 37,17 MJ/m³, WE = 56,16 kg CO₂/GJ (tab. 15, sektor instytucje, handel i usługi; w tab. 14 dla przemysłu 56,18). Z tego 1 m³ gazu = ok. 2,09 kg CO₂.

Przykład z naszego audytu (szacunek)

Budynek wielorodzinny z 2006 r. w małej miejscowości, 4 kondygnacje, 42 lokale, ok. 2 970 m² powierzchni użytkowej. Ciepło na c.o. i c.w.u. daje kotłownia gazowa wspólna dla pięciu budynków osiedla, więc faktury za gaz obejmują całe osiedle. Dla tego budynku bierzemy obliczeniowe zużycie gazu z audytu: 49 573 m³ rocznie. Zużycie rzeczywiste bywa niższe od obliczeniowego, bo audyt liczy dla standardowych warunków.

Krok Obliczenie Wynik
Emisja 49 573 m³ × 0,03717 GJ/m³ × 0,05616 t/GJ 103,5 t CO₂/rok
Uprawnienia przy 45 EUR/t 103,5 t × 45 EUR × 4,25 zł/EUR 19 791 zł netto
Z VAT 23% 19 791 × 1,23 ok. 24 300 zł/rok
Na lokal 24 300 / 42 ok. 580 zł/rok, ok. 48 zł/mies.
Przy 80 EUR/t ten sam rachunek ok. 43 300 zł/rok, ok. 1 030 zł na lokal
Po wariancie optymalnym z audytu (−18,6% energii) przy 45 EUR/t 24 300 × (1 − 0,186) ok. 19 800 zł/rok, ok. 470 zł na lokal

Kurs 4,25 zł/EUR to założenie. Skąd 45 EUR? To próg z mechanizmu stabilizacji ETS2 (motyw 91 dyrektywy 2023/959; Komisja Europejska): gdy w pierwszych latach cena przekroczy 45 EUR (w cenach z 2020 r.), z rezerwy trafią na rynek dodatkowe uprawnienia. To hamulec, a nie sufit. Nikt nie zna ceny z 2028 r., dlatego liczymy dwa scenariusze.

Co zrobić: najpierw zużycie, potem źródło

Koszt ETS2 rośnie liniowo ze zużyciem paliwa. Każdy metr sześcienny gazu, którego nie spalicie, nie kosztuje też uprawnień.

W budynku z przykładu wariant optymalny audytu to dwa kotły kondensacyjne w miejsce starych, nowe zasobniki c.w.u. i izolacja rurociągów. Zapotrzebowanie na energię końcową spadło o 18,6%. Przy 45 EUR/t to ok. 4 500 zł mniej za uprawnienia rocznie, przy 80 EUR/t ok. 8 000 zł. W innym audytowanym budynku (24 lokale, kotły gazowe w mieszkaniach) samo docieplenie ścian i balkonów obniżyło zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i c.w.u. o 33,5%, czyli każdy lokator zapłaci za CO₂ o jedną trzecią mniej.

Uczciwie: sam ETS2 nie spłaci inwestycji. Główna oszczędność to mniej kupionego gazu, a ETS2 tylko podnosi cenę każdej zaoszczędzonej kilowatogodziny. Na zebraniu to jednak mocny argument, bo koszt bezczynności da się pokazać w złotówkach na lokal.

Kolejność kroków:

  1. Policzcie narażenie. Faktury za 2–3 sezony, wzór wyżej. Godzina pracy, a wynik przyda się w planie gospodarczym na 2027 i 2028 r.
  2. Zróbcie audyt przed naborem. Audyt pokaże, skąd ucieka ciepło, które usprawnienia mają najkrótszy prosty czas zwrotu (SPBT) i ile paliwa zaoszczędzicie. Do premii BGK potrzebny jest audyt w trybie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. 2026 poz. 920): audyt termomodernizacyjny albo, dla budynków użytkowanych co najmniej 40 lat, audyt remontowy (art. 6 ust. 1).
  3. Rozpiszcie plan na etapy. Najpierw to, co tanie i szybkie (regulacja i równoważenie instalacji, izolacja rur, automatyka pogodowa), potem to, co wymaga kredytu i dotacji.

Czy wymieniać źródło ciepła i na jakie

ETS2 nie nakazuje wymiany kotłowni. Zmienia tylko to, ile kosztuje zostanie przy gazie, oleju lub węglu. Decyzja zależy od budynku, ale zasady są stałe.

Najpierw zmniejszcie zapotrzebowanie, potem dobierajcie źródło. Po ociepleniu i modernizacji instalacji potrzebna moc spada, więc nowe źródło jest mniejsze i tańsze. Pompa ciepła pracuje dobrze przy niskiej temperaturze zasilania, a stare instalacje projektowano często na 90/70°C. Bez ograniczenia strat pompa w takim budynku będzie droga w zakupie i w eksploatacji.

Możliwe kierunki:

  • Kotły kondensacyjne gazowe. Najniższy koszt inwestycji i mniej gazu, jak w przykładzie (−18,6%). Budynek zostaje jednak w ETS2. To rozsądny krok, gdy kotły są wyeksploatowane, a na więcej nie ma teraz pieniędzy.
  • Pompa ciepła w układzie hybrydowym. Pompa pokrywa większość sezonu, a kocioł gazowy zostaje na mrozy i szczyty c.w.u. Zużycie gazu, a więc i koszt ETS2, spada najbardziej. Wymaga miejsca na jednostki zewnętrzne i często wzmocnienia przyłącza elektrycznego.
  • Przyłączenie do sieci ciepłowniczej, gdzie jest dostępna. Wspólnota pozbywa się kotłowni, ale cenę ciepła ustala dostawca, więc trzeba sprawdzić, z czego produkuje ciepło i czy wchodzi do ETS2.
  • Fotowoltaika na dachu jako dodatek: zasila pompy ciepła i części wspólne, ale ogrzewania nie zastąpi.

Który wariant wygrywa, rozstrzyga porównanie wariantów w audycie, a nie moda. Rozporządzenie o audycie każe porównać warianty i wskazać optymalny według kosztów i oszczędności.

Finansowanie (stan na 14.11.2026)

  • Premie BGK (termomodernizacyjna 26%, remontowa 25%): nabór wstrzymany od 18.05.2026, termin wznowienia nieogłoszony. Więcej: co zrobić, gdy premie BGK są wstrzymane i premie BGK – najczęstsze pytania.
  • Programy regionalne: na Dolnym Śląsku nabór FEDS 9.6.A na budynki mieszkalne w ZIT Partnerstwa Obszaru Funkcjonalnego trwa do 15.12.2026 i mogą z niego skorzystać m.in. wspólnoty. WFOŚiGW udzielają pożyczek na kompleksową termomodernizację.
  • Społeczny Fundusz Klimatyczny (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ustanowienia Społecznego Funduszu Klimatycznego i zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1060, Dz.U. UE L 130 z 16.05.2023, s. 1): powstał razem z ETS2 i ma w latach 2026–2032 uruchomić w UE co najmniej 86,7 mld EUR, m.in. na efektywność energetyczną budynków. Pieniądze pójdą przez krajowy Plan Społeczno-Klimatyczny. Działań dla wspólnot w Polsce jeszcze nie ogłoszono.

Aktualne programy dla wspólnot i spółdzielni zbieramy na stronie Dofinansowania budynków wielorodzinnych – FAQ.

Najczęstsze pytania

Od kiedy ETS2 obowiązuje w budynkach?

Od 2028 r. Pierwotny termin 2027 r. przesunięto rozporządzeniem (UE) 2026/667. Dostawcy paliw umorzą pierwsze uprawnienia za emisje z 2028 r. do 31 maja 2029 r.

O ile ETS2 podniesie rachunki za ogrzewanie gazem?

Przy 45 EUR za tonę CO₂ o ok. 0,40 zł netto na każdym m³ gazu. Budynek na 42 lokale zużywający ok. 49 600 m³ gazu rocznie dopłaci ok. 24 300 zł brutto, ok. 580 zł na lokal. Przy 80 EUR/t prawie dwa razy więcej.

Czy wspólnota mieszkaniowa musi kupować uprawnienia do emisji?

Nie. Uprawnienia kupują dostawcy paliw. Wspólnota zapłaci za nie pośrednio, w cenie gazu, oleju lub węgla.

Czy ETS2 dotyczy budynków ogrzewanych z sieci ciepłowniczej?

Ciepłownie powyżej 20 MW są w ETS1 i płacą za CO₂ od lat, ten koszt jest w taryfie. Mniejsze ciepłownie, poza ETS1, wejdą do ETS2. Zapytajcie dostawcę ciepła, w którym systemie jest jego źródło.

Czy przez ETS2 trzeba wymienić źródło ciepła?

Nie ma takiego obowiązku. ETS2 podnosi koszt spalania paliw, więc wymiana częściej się opłaca. Najpierw warto ograniczyć zapotrzebowanie na ciepło, a źródło dobrać do budynku po termomodernizacji.

Na jakie źródło ciepła wymienić kotłownię gazową?

Najczęściej rozważa się kotły kondensacyjne (najtańsze, ale dalej ETS2), pompę ciepła w układzie hybrydowym z gazem albo przyłączenie do sieci ciepłowniczej. Wybór rozstrzyga porównanie wariantów w audycie.

Czy jest dofinansowanie na przygotowanie budynku do ETS2?

Osobnego programu nie ma. Wspólnoty korzystają z premii BGK (nabór wstrzymany od 18.05.2026), programów regionalnych i pożyczek WFOŚiGW. Zasad Społecznego Funduszu Klimatycznego dla wspólnot w Polsce jeszcze nie ogłoszono.

Inne teksty z serii

Jeśli zarządzacie też nieruchomościami firmowymi: ile kosztuje audyt energetyczny przedsiębiorstwa wyjaśnia, od czego zależy cena audytu, a kto może wykonać audyt energetyczny, kto może go podpisać.

Kto przygotował tekst

mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Wykonuje audyty termomodernizacyjne i remontowe budynków wielorodzinnych dla wspólnot, spółdzielni i zarządców.

Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną przedsiębiorstw. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej.

  • ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
  • Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
  • członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
  • uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.

Chcecie policzyć swój budynek?

Napiszcie, gdzie stoi budynek, z którego roku jest, ile ma lokali, czym jest ogrzewany i ile paliwa zużył w ostatnim sezonie. Podpowiemy, który audyt pasuje, i odpowiemy z wyceną w ciągu 3 dni roboczych.

biuro@optimares.pl · +48 785 525 861 (Michał Górczyński, audyty energetyczne i remontowe)

Skontaktuj się z nami


Podstawa prawna: dyrektywa 2003/87/WE w brzmieniu dyrektywy (UE) 2023/959 (rozdział IVa, załącznik III); rozporządzenie (UE) 2026/667, art. 2; rozporządzenie (UE) 2023/955; ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1421); ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. 2026 poz. 920), art. 6. Wskaźniki: KOBiZE, WO i WE do raportowania w ETS za 2026 r. Stan prawny na 14.11.2026. Ostatnia aktualizacja: 14.11.2026.

Picture of Michał Górczyński

Michał Górczyński

Audytor i doradca energetyczny, CEO Optima RES Sp. z o.o.


Od 2016 roku związany z branżą instalacji HVAC i doradztwa energetycznego. Ekspert Audytor Energetyczny Banku Gospodarstwa Krajowego, Ekspert Efektywności Energetycznej Programu Priorytetowego Czyste Powietrze, Rekomendowany Audytor Związku Audytorów Energetycznych. Wierzy, że istnieje możliwość połączenia opłacalności z ekologią na fundamencie zdrowego rozsądku i wiedzy inżynierskiej. Pasjonat nowoczesnych technologii w budownictwie.

Udostępnij

Facebook
LinkedIn
X
Pinterest