Współczynnik wi dla ciepła sieciowego: dlaczego ten sam budynek ma trzy różne EP

Ten sam budynek, trzy różne EP. Ciepło z sieci: EP od 2 do 361

Współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej wi mówi, ile nieodnawialnej energii pierwotnej zużyto na wytworzenie i dostarczenie 1 kWh energii do budynku. Dla ciepła sieciowego nie bierze się go z tabeli, tylko od dostawcy ciepła, który co roku liczy go dla swojej sieci. Dlatego dwa identyczne budynki podłączone do różnych sieci ciepłowniczych mają tę samą energię użytkową (EU) i końcową (EK), a zupełnie inną energię pierwotną (EP) na świadectwie.

Czym różnią się EU, EK i EP, opisałem w osobnym tekście: Energia budynku w trzech aktach: użytkowa, końcowa, pierwotna. Tu zostajemy przy jednym współczynniku, który na świadectwie robi największą różnicę.

Zapytaj o wycenę

Skąd się bierze wi dla ciepła sieciowego

Mówi o tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376, ze zm.), załącznik nr 1 pkt 3.1.3 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 marca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 697). Trzy zasady:

  1. wi przyjmuje się z danych dostawcy nośnika energii.
  2. Dostawca ciepła sieciowego liczy wi według przepisów wydanych na podstawie art. 29 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. Wartość ujemną zastępuje się zerem (0,00).
  3. Gdy danych od dostawcy brak, bierze się wartość z tabeli 1 rozporządzenia:
Ciepło sieciowe Paliwo wi domyślne
z kogeneracji (elektrociepłownia) węgiel kamienny lub gaz 0,80
z kogeneracji biomasa, biogaz 0,15
z ciepłowni (sam kocioł) węgiel kamienny 1,30
z ciepłowni gaz lub olej opałowy 1,20

Tabela to wyjście awaryjne. Jeśli ciepłownia opublikowała swój współczynnik, świadectwo liczymy na nim.

Jak ciepłownia liczy swój współczynnik

Przepisy, o które chodzi, to rozporządzenie Ministra Energii z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1236). Dostawca ciepła liczy go według wzoru (3) z załącznika nr 4 pkt 1.3 (§ 13 ust. 2). W rozporządzeniu nazywa się to wskaźnikiem W_P,c dla sieci ciepłowniczej. W uproszczeniu:

W_P,c = (Σ w_P,i · H_ch,i − w_el · E_el) / Σ Q_K,i

  • H_ch,i – energia w paliwie (oraz ciepło odpadowe i z OZE) wprowadzona do wszystkich źródeł zasilających sieć, MWh/rok,
  • w_P,i – współczynnik dla danego paliwa z tabeli 1 załącznika nr 4 (węgiel i gaz 1,1, biomasa 0,2, ciepło odpadowe z przemysłu 0,05),
  • E_el – energia elektryczna brutto wytworzona w kogeneracji, MWh/rok,
  • w_el – współczynnik dla energii elektrycznej z produkcji mieszanej, 2,5,
  • Q_K,i – ciepło dostarczone z sieci do odbiorców końcowych, MWh/rok.

Wszystko za poprzedni rok kalendarzowy. Jeśli wynik wychodzi ujemny, przyjmuje się 0,00.

Elektrociepłownia dostaje „zwrot” za prąd, który wyprodukowała przy okazji ciepła. Im więcej prądu na jednostkę ciepła, tym niższy wi. Nowoczesny blok gazowo-parowy produkuje dużo prądu, więc jego sieć może zejść do zera. Sama ciepłownia węglowa nie ma czego odjąć, a do tego traci ciepło w kotłach i rurach, więc ląduje powyżej 1. Liczy się też, ile ciepła ucieka po drodze w sieci, bo w mianowniku jest ciepło dostarczone do odbiorców, a nie wytworzone.

Trzy kamienice, trzy miasta

Bierzemy prawdziwą kamienicę z naszego audytu (dane zanonimizowane): budynek mieszkalno-usługowy z 1905 r., pełna cegła, stropy Kleina, w większości stare okna skrzynkowe. Dziś grzeją ją kotły gazowe i piece. W przykładzie podłączamy ją do węzła cieplnego i stawiamy w myślach w trzech miastach. Zmienia się tylko sieć.

  • Dane z audytu: Af ok. 1 100 m², energia użytkowa na ogrzewanie EU = 280,4 kWh/(m²·rok), energia pomocnicza Epom = 0,96 kWh/(m²·rok).
  • Węzeł (sprawności z tabel rozporządzenia): kompaktowy z obudową powyżej 100 kW 0,99, przesył w nieogrzewanej piwnicy 0,90, regulacja 0,86, bez bufora 1,00. Razem ηH,tot = 0,766, czyli EK,H = 280,4 / 0,766 = 365,9 i EK = 366,8 kWh/(m²·rok) z energią pomocniczą.
  • Liczymy samo ogrzewanie, bez ciepłej wody.

EP = EK,H · wi + Epom · 2,50 (wyniki liczone z niezaokrąglonych danych).

Miasto i sieć wi sieci (dane za 2025 r.) EU EK EP [kWh/(m²·rok)]
Zielona Góra, PGE, Elektrociepłownia Zielona Góra 0,00 280,4 366,8 2,4
Wrocław, sieć miejska zasilana z EC Wrocław i EC Czechnica (Kogeneracja S.A.) 0,563 280,4 366,8 208,4
Opole, Energetyka Cieplna Opolszczyzny S.A. 0,98 280,4 366,8 361,0
Brak danych, ciepłownia węglowa (tabela 1) 1,30 280,4 366,8 478,0

Rachunek dla Wrocławia: 365,9 · 0,563 = 206,0; plus 0,96 · 2,50 = 2,4; razem EP = 208,4 kWh/(m²·rok).

Co z tego wynika: – EU i EK są wszędzie takie same. Te same ściany, okna, ten sam węzeł, ta sama liczba gigadżuli na fakturze. – EP w Opolu jest o 73% wyższe niż we Wrocławiu (361,0 / 208,4 = 1,73), choć budynek niczym się nie różni. – W Zielonej Górze stuletnia, prawie nieocieplona kamienica ma EP 2,4, czyli formalnie „spełnia” wymaganie EP dla nowego budynku wielorodzinnego według WT 2021 (65 kWh/(m²·rok)). A EU wciąż wynosi 280. – Bez danych od dostawcy ten sam budynek dostałby EP 478, ponad dwa razy więcej niż we Wrocławiu.

Ciekawostka z Wrocławia: dla małej sieci na Zawidawiu Kogeneracja S.A. podaje osobny współczynnik, 0,618. Nawet w jednym mieście nie ma jednego wi.

Co to znaczy dla właściciela i kupującego

  • Porównuj budynki na różnych sieciach po EK, nie po EP. EK mówi o budynku i instalacji, EP w dużej mierze o ciepłowni.
  • Niskie EP na cieple sieciowym nie oznacza dobrego budynku. Przy wi bliskim zera ocieplenie prawie nie zmienia EP. Zmienia za to EK i rachunki.
  • EP może się zmienić bez żadnego remontu. Dostawca liczy wi co roku z danych za poprzedni rok. Wystarczy, że elektrociepłownia przez kilka miesięcy pracuje inaczej albo zmieni paliwo.
  • Świadectwo jest ważne 10 lat od sporządzenia (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, t.j. Dz.U. 2024 poz. 101). Zostaje z wi z dnia sporządzenia, nawet jeśli ciepłownia od tego czasu zmieniła się nie do poznania.

Jak sprawdzić wi swojej sieci

Przedsiębiorstwa ciepłownicze publikują współczynnik na stronie: w zakładce dla projektantów (np. zestawienie Energetyki Cieplnej Opolszczyzny), w komunikatach (PGE w Zielonej Górze) albo w sprawozdaniu o efektywnym systemie ciepłowniczym (Kogeneracja S.A. we Wrocławiu). Uwaga na wersje: ECO ma już czwartą wersję zestawienia za 2025 r., więc zawsze bierzemy najnowszą. Jeśli na stronie nic nie ma, zapytaj dostawcę albo administratora budynku.

Przy każdym świadectwie energetycznym budynku i świadectwie mieszkania na cieple sieciowym sprawdzamy aktualny współczynnik dostawcy dla konkretnej sieci i podajemy w świadectwie, skąd go wzięliśmy. Wartości z tabeli 1 używamy tylko wtedy, gdy dostawca żadnego nie podał.

Czytaj też

Najczęstsze pytania

Co to jest współczynnik wi?

Współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i dostarczenie nośnika energii do budynku. Mnoży się przez niego energię końcową, żeby dostać energię pierwotną: Qp = Qk · wi. Dla gazu i węgla spalanych w budynku wynosi 1,10, dla prądu z sieci 2,50.

Kto ustala wi dla ciepła sieciowego?

Dostawca ciepła, dla każdej swojej sieci osobno, według wzoru z rozporządzenia Ministra Energii z 5 października 2017 r. (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1236), z danych za poprzedni rok kalendarzowy.

Dlaczego wi elektrociepłowni może wynosić zero?

Bo wzór odejmuje nakład przypisany energii elektrycznej wyprodukowanej w kogeneracji (współczynnik 2,5). Gdy elektrociepłownia produkuje dużo prądu, wynik wychodzi ujemny, a przepis każe wtedy przyjąć 0,00.

Czy niskie EP oznacza niskie rachunki?

Nie. Rachunki zależą od EK i ceny ciepła. Dwa budynki z tym samym EK płacą za tę samą liczbę gigadżuli, niezależnie od wi.

Kto przygotował tekst

mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Na co dzień robi świadectwa i audyty budynków zasilanych z sieci ciepłowniczych, w tym kamienic i bloków we Wrocławiu i okolicy.

Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną przedsiębiorstw. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej.

  • ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
  • Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
  • członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
  • uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.

Potrzebujesz świadectwa dla budynku na cieple sieciowym?

Napisz, jaki to budynek lub lokal (przeznaczenie, powierzchnia, rok budowy, dostawca ciepła) i po co potrzebne jest świadectwo. Odpowiemy z wyceną w ciągu 3 dni roboczych. Świadectwa robimy dla mieszkań i całych budynków, z Wrocławia w całej Polsce.

Świadectwa: Sławomira Duczmal +48 785 488 122 · audyty: Michał Górczyński +48 785 525 861 · biuro@optimares.pl

Skontaktuj się z nami


Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376, zm. Dz.U. 2017 poz. 22, Dz.U. 2019 poz. 1829, Dz.U. 2023 poz. 697), załącznik nr 1 pkt 3.1.3 i tabela 1; rozporządzenie Ministra Energii z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1236), § 13 ust. 2, załącznik nr 4 pkt 1.3 i tabela 1, wydane na podstawie art. 29 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej; ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 101), art. 14 ust. 1. Współczynniki sieci (dane za 2025 r.): PGE Elektrociepłownia Zielona Góra, komunikat z 30.01.2026 r.; Kogeneracja S.A., „Informacja o sieciach ciepłowniczych” za 2025 r.; Energetyka Cieplna Opolszczyzny S.A., zestawienie W_P,c, wersja 4 (odczyt 14.11.2026). Przykład: kamienica z naszego audytu, dane zanonimizowane, wariant z węzłem cieplnym policzony na potrzeby tekstu. Stan prawny na 14.11.2026.

Picture of Michał Górczyński

Michał Górczyński

Audytor i doradca energetyczny, CEO Optima RES Sp. z o.o.


Od 2016 roku związany z branżą instalacji HVAC i doradztwa energetycznego. Ekspert Audytor Energetyczny Banku Gospodarstwa Krajowego, Ekspert Efektywności Energetycznej Programu Priorytetowego Czyste Powietrze, Rekomendowany Audytor Związku Audytorów Energetycznych. Wierzy, że istnieje możliwość połączenia opłacalności z ekologią na fundamencie zdrowego rozsądku i wiedzy inżynierskiej. Pasjonat nowoczesnych technologii w budownictwie.

Udostępnij

Facebook
LinkedIn
X
Pinterest