Audyt energetyczny do Kredytu ekologicznego FENG: co musi zawierać i gdzie wnioski się sypią

Audyt do kredytu ekologicznego. Próg 30% energii pierwotnej. Co musi zawierać

Audyt do Kredytu ekologicznego FENG to „Dokument audytu”: zawsze obowiązkowy audyt energetyczny budynku, audyt efektywności energetycznej dla każdego innego przedsięwzięcia (maszyny, procesy, OZE) i karty audytu, które razem muszą wykazać co najmniej 30% oszczędności energii pierwotnej w obszarze objętym projektem. Zasady sporządzania BGK opisuje w „Przewodniku w zakresie przygotowania dokumentu audytu”, który jest załącznikiem do dokumentacji każdego naboru. Rozporządzenia o audytach to tylko podstawa: Przewodnik dokłada własne wymagania. Ostatni nabór (IV) zakończył się 8.01.2026 r., a naboru V Bank Gospodarstwa Krajowego nie ogłosił (stan na 14.11.2026). Przed kolejnym naborem wymagania mogą się zmienić.

Ten tekst jest o samym audycie: co w nim musi być, czego audytor potrzebuje od firmy i gdzie najczęściej coś się nie zgadza. Zasady programu (kto może dostać premię, ile, jakie limity) zebraliśmy w FAQ: Kredyt ekologiczny FENG.

Zapytaj o wycenę

Dlaczego audyt przesądza o wniosku

W Kredycie ekologicznym nie ma premii bez wykazanej oszczędności. Próg 30% energii pierwotnej to obligatoryjne kryterium wyboru projektów i liczy się go z audytu. Z audytu wynika też zakres inwestycji, koszty kwalifikowane i kwota kredytu, o którą firma idzie do banku. Jeśli audyt się nie broni, nie broni się nic, co na nim zbudowano.

W naborze IV doszedł jeszcze jeden powód. Wnioskodawca przypisuje projekt do kodu interwencji 038, 039 albo 040 i musi ten wybór uzasadnić danymi z audytu. Z audytu czyta się też, czy inwestycja jest „zasadniczą zmianą procesu produkcyjnego”, co warunkuje regionalną pomoc inwestycyjną.

Z czego składa się Dokument audytu

Według Przewodnika BGK dla naboru IV (załącznik nr 5 do regulaminu wyboru projektów, 2025):

Element Kiedy Według czego
Audyt energetyczny przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (AEPT) zawsze, osobno dla każdego budynku, którego dotyczy projekt, także gdy projekt nie przewiduje termomodernizacji. Audyt musi objąć cały budynek, nie wybrane elementy, a brak potrzeby termomodernizacji musi wynikać z jego treści rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego (…) (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346 z późn. zm.) oraz minimalne wymagania Warunków Technicznych
Audyt efektywności energetycznej (AEE) gdy projekt obejmuje cokolwiek poza termomodernizacją; osobny audyt dla każdego przedsięwzięcia. Połączyć można tylko przedsięwzięcia powiązane technicznie, np. elementy jednej linii albo instalację OZE z jej odbiornikami rozporządzenie Ministra Energii z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1220)
Karta dokumentu audytu (KDA) zawsze; zestawia wyniki wszystkich audytów z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, podpisana przez osoby sporządzające formularz z dokumentacji naboru

Zakresy audytów nie mogą się nakładać: każde przedsięwzięcie jest opisane w jednym audycie właściwego rodzaju. Wszystkie audyty sporządza się metodą bilansową, czyli z bilansem energii obiektu, urządzenia, instalacji albo procesu, którego dotyczy przedsięwzięcie.

Audyt budynku to nie formalność. Według kryteriów wyboru projektów naboru IV termomodernizacja jest obowiązkowym elementem projektu, jeśli z audytu budynku wynika, że jest konieczna. Firma, która chce wymienić tylko maszyny, a audyt wykaże potrzebę ocieplenia hali, musi ocieplenie dołożyć do projektu.

Dwa progi, nie jeden. Poza 30% energii pierwotnej dla całego projektu Przewodnik przypomina warunek pomocy na efektywność energetyczną budynków z art. 38a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014: charakterystyka energetyczna budynku pod względem energii pierwotnej ma się poprawić o co najmniej 20% przy renowacji albo o 10%, gdy wymienia się tylko jeden rodzaj elementów budynku. Dlatego Karta Dokumentu audytu podaje też liczbę rodzajów wymienianych elementów.

Energia pierwotna, nie rachunek za prąd. Próg liczy się dla energii pierwotnej w obszarze objętym projektem. W jednym z opublikowanych przez nas przypadków wymiana wtryskarek dała 66% oszczędności energii końcowej, ale w zakładzie, który zużywa i prąd, i gaz, wynik w energii pierwotnej potrafi wyglądać zupełnie inaczej. Różnicę wyjaśniamy w tekście Energia budynku: użytkowa, końcowa, pierwotna.

Co w naborze IV dopisano do audytu

  1. Numer księgi wieczystej obiektu (albo wyjaśnienie braku) i opis działalności prowadzonej w budynku.
  2. Audyty wszystkich budynków, na które projekt wpływa. Jeśli jedna instalacja OZE zasila trzy hale, kompletne audyty są potrzebne dla wszystkich trzech.
  3. Wyjaśnienie różnic ze świadectwami charakterystyki energetycznej, jeśli wskaźniki w audycie są inne niż na świadectwie.
  4. Zdjęcia stanu przed pracami budynków objętych audytem (załącznik nr 6 „Szkic sytuacyjny i dokumentacja fotograficzna”).
  5. Infrastruktura w bieżącym użyciu. Modernizowane budynki i maszyny muszą przed wnioskiem służyć tej samej działalności co po projekcie.
  6. OZE do 50% kosztów kwalifikowanych i zasilanie tylko budynków lub urządzeń objętych audytami.
  7. Energia oddawana do sieci do 20% rocznej produkcji instalacji OZE. Przy magazynie energii audyt pokazuje, że magazyn ładuje się w co najmniej 75% bezpośrednio z OZE (art. 41 rozporządzenia nr 651/2014).
  8. Maszyny zastępowane wychodzą z użytku i z ewidencji środków trwałych, a nowe pracują w tym samym budynku.

Do tego dochodzi kryterium zrównoważonego rozwoju (wskaźniki 6R albo inne mierzalne korzyści środowiskowe). Nie jest częścią audytu, ale dane często pochodzą z tych samych pomiarów: Wskaźniki 6R w Kredycie ekologicznym FENG.

Audyt przed inwestycją i po niej

Do wniosku dołącza się audyt ex ante: stan obecny i stan po planowanych pracach. Po zakończeniu projektu bardzo często trzeba wykazać, że oszczędność została osiągnięta. Czy będzie to audyt ex post, raport z pomiarów czy inny dokument, zależy od wskaźników przyjętych we wniosku i sposobu ich weryfikacji, który firma sama tam opisała. Dlatego o sposobie weryfikacji trzeba myśleć już przy audycie ex ante.

Audyt ex post najczęściej robi autor audytu ex ante, ale może go sporządzić też inny audytor.

Niezależnie od tego BGK ma dwa narzędzia kontroli. Według Przewodnika może sprawdzić wykazane oszczędności na podstawie systemów pomiarowych i legalizowanych liczników firmy. Jeśli ich nie ma, można je kupić w projekcie jako element systemu zarządzania energią. Według wzoru umowy o dofinansowanie naboru IV (§ 3 ust. 15–17) BGK może też zlecić wskazanemu przez siebie podmiotowi lub ekspertowi audyt potwierdzający realizację założeń projektu. Firma musi wtedy udostępnić dokumenty i instalacje, a odmowa jest podstawą do wypowiedzenia umowy. Nieosiągnięcie progu 30% również może skończyć się rozwiązaniem umowy (§ 8). Audyt ex ante, który zawyża oszczędności, wraca więc do firmy po latach.

Kto może sporządzić audyt

Rozporządzenia o audytach nie wprowadzają osobnych państwowych uprawnień do ich sporządzania. Karta dokumentu audytu podaje jednak dane każdej osoby sporządzającej, a audyty i kartę podpisuje się odręcznie (skan) albo podpisem kwalifikowanym (PAdES) lub zaufanym. O tym, kto w Polsce może podpisać audyt energetyczny, piszemy osobno: Audytor energetyczny: kto może zrobić audyt i jak sprawdzić.

W praktyce liczy się, czy autor zna Przewodnik aktualnego naboru i umie obronić założenia, kiedy BGK wezwie do wyjaśnień. Takie wezwanie przychodzi w ramach uzupełnienia wniosku, gdy oceniający ma wątpliwości co do wyliczonej oszczędności.

Przykład: audyt budynku, z którego wynika, że ocieplać nie trzeba

Producent płyt z papieru o strukturze plastra miodu planował wymianę linii technologicznej (opisaliśmy ją w case study: ok. 43% oszczędności energii pierwotnej). Termomodernizacji w projekcie nie było, ale audyt budynku i tak był obowiązkowy.

Budynek produkcyjno-magazynowy z 1981 r. z częścią biurową był w dobrym stanie, a jego przegrody miały parametry zbliżone do WT 2021. Policzyliśmy warianty: wymiana stolarki dawała prosty czas zwrotu (SPBT) ok. 141 lat, docieplenie ścian ok. 170 lat, przy trwałości przegród 30–50 lat. Audyt wykazał więc, że termomodernizacja jest nieuzasadniona, i powołał się na wyjaśnienia BGK z „Pytań i odpowiedzi”, że spełnianie wymagań przez przegrody albo brak ekonomicznego uzasadnienia wystarcza, żeby od niej odstąpić. Próg 30% osiągnął projekt jako całość dzięki nowej linii.

Bez takiego audytu wniosek byłby niekompletny, a z audytem źle napisanym ekspert mógłby zapytać, dlaczego firma nie ociepla hali za kredytowe pieniądze.

Czego audytor potrzebuje od firmy

  • faktury za energię i paliwa najlepiej za 3 ostatnie lata, minimum za rok (prąd, gaz, ciepło, olej, paliwa do pojazdów, jeśli projekt dotyczy logistyki),
  • profile mocy z licznika lub od operatora i odczyty podliczników, jeśli są,
  • wielkość produkcji miesięcznie, liczbę zmian i dni pracy, żeby oszczędność nie myliła się ze spadkiem produkcji,
  • dane maszyn: tabliczki znamionowe, moce, rok produkcji, czas pracy, obciążenie, a dla nowych maszyn karty katalogowe i oferty,
  • dokumentację budynków: projekty, rzuty, świadectwa charakterystyki energetycznej, numery ksiąg wieczystych, wcześniejsze modernizacje,
  • oferty lub kosztorysy planowanych prac, bo z audytu wychodzą koszty kwalifikowane,
  • plan inwestycji i oczekiwany czas zwrotu. Audytor ustala go z firmą, a od niego zależy, które warianty wejdą do projektu.

Czego nie ma w dokumentach, mierzymy lub szacujemy na wizji lokalnej. Audyty firm robimy w całej Polsce. Przebieg audytu w zakładzie produkcyjnym opisujemy w tekście Audyt energetyczny zakładu produkcyjnego.

Jak audyt łączy się z wnioskiem, promesą i biznesplanem

Z audytu wychodzą liczby, które potem stoją w kilku dokumentach naraz:

  • zakres i koszty inwestycji, czyli budżet projektu i podstawa promesy albo warunkowej umowy kredytu w banku współpracującym z BGK,
  • oszczędność energii pierwotnej i końcowej w MWh/rok i w procentach, czyli warunek dostępu i wskaźniki projektu,
  • udział OZE w kosztach i bilans energii oddawanej do sieci,
  • uzasadnienie kodu interwencji i opis zmiany procesu produkcyjnego,
  • oszczędności kosztów energii do części finansowej wniosku i rozmowy z bankiem.

Każda liczba musi być ta sama we wszystkich miejscach. Jeśli po audycie firma zmienia dostawcę maszyny albo wycina część zakresu, audyt trzeba przeliczyć, zanim wniosek trafi do Generatora. My robimy audyty i karty. Wniosku o dofinansowanie i biznesplanu nie piszemy, ale pracujemy na tych samych danych co firma lub jej doradca i odpowiadamy na pytania o audyt.

Typowe błędy

  • Brak audytu budynku, bo „przecież nie ocieplamy”, albo audyt tylko wybranych elementów budynku zamiast całości.
  • Jeden audyt efektywności na kilka różnych przedsięwzięć zamiast osobnego dla każdego.
  • Oszczędność w energii końcowej zamiast pierwotnej albo dla całego zakładu zamiast obszaru projektu.
  • Oszczędność, która jest spadkiem produkcji, bo zużycia nie odniesiono do wielkości produkcji.
  • Przewymiarowana fotowoltaika. Po wymianie maszyn zakład zużywa mniej prądu, a PV dobrana do starego zużycia oddaje do sieci ponad 20% produkcji.
  • OZE ponad połowę kosztów projektu.
  • Rozbieżność ze świadectwem charakterystyki energetycznej bez wyjaśnienia.
  • Inne koszty w audycie, we wniosku i w promesie, bo oferta się zmieniła, a audytu nikt nie poprawił.
  • Prace rozpoczęte przed złożeniem wniosku. Wyjątkiem jest koszt samego audytu, poniesiony po ogłoszeniu naboru.

Co, jeśli naboru nie ma

Na 14.11.2026 nie ma otwartego naboru. Dane, pomiary i warianty można zebrać wcześniej, ale koszt audytu rozliczany w projekcie musi powstać po ogłoszeniu naboru, a audyt trzeba dopasować do Przewodnika nowego naboru. Ten sam próg 30% oszczędności energii pierwotnej obowiązuje w Gwarancji EkoMax, którą banki oferują poza naborami. Przy pożyczkach z funduszy europejskich dla regionów (np. Ekopożyczka) obowiązuje osobny przewodnik do audytów, z innymi zasadami, m.in. dla audytu ex post. Opisujemy go w tekście Audyt efektywności energetycznej do Ekopożyczki. Od czego zależy cena audytu firmy, opisujemy w tekście Ile kosztuje audyt energetyczny przedsiębiorstwa.

Najczęstsze pytania

Jaki audyt jest potrzebny do Kredytu ekologicznego?

Zawsze kompletny audyt energetyczny przedsięwzięcia termomodernizacyjnego dla każdego budynku objętego projektem, nawet bez termomodernizacji, a dla maszyn, procesów i OZE osobny audyt efektywności energetycznej dla każdego przedsięwzięcia. Wyniki zestawia Karta Dokumentu audytu.

Ile musi wynosić oszczędność energii?

Co najmniej 30% energii pierwotnej w obszarze objętym projektem. Dla budynków dodatkowo poprawa charakterystyki o 20% (renowacja) lub 10% (jeden rodzaj elementów), zgodnie z art. 38a rozporządzenia nr 651/2014.

Czy po inwestycji trzeba zrobić audyt ex post?

Bardzo często tak. Zależy to od wskaźników i sposobu ich weryfikacji opisanych we wniosku. Najczęściej sporządza go autor audytu ex ante, ale może to być inny audytor.

Za jaki okres potrzebne są faktury za energię?

Najlepiej za 3 ostatnie lata, minimum za rok. Krótszy okres zwiększa liczbę założeń w audycie.

Czy audyt jest kosztem kwalifikowanym?

W naborze IV tak. To jedyny wydatek, który można ponieść przed złożeniem wniosku, ale dopiero po ogłoszeniu naboru.

Czym różni się ten audyt od audytu przedsiębiorstwa dla URE?

Audyt dla URE to obowiązek dużych firm co 4 lata, obejmujący całe zużycie energii. Audyt do Kredytu ekologicznego dotyczy konkretnej inwestycji i ma wykazać 30% oszczędności energii pierwotnej.

Kto przygotował tekst

mgr inż. Michał Górczyński, prezes Optima RES, audytor energetyczny. Od 2016 roku zajmuje się instalacjami wewnętrznymi, gospodarką cieplną budynków i efektywnością energetyczną przedsiębiorstw. Specjalizuje się w audytach o wysokim stopniu złożoności: zakładach przemysłowych, rozbudowanych instalacjach i budynkach o nietypowej charakterystyce energetycznej.

  • ekspert-audytor Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK),
  • Główny Audytor Energetyczny Adenergo Sp. z o.o., spółki powiązanej z Grupą Adeo (Leroy Merlin),
  • członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych, nr leg. 3095, rekomendowany audytor ZAE do audytów w trybie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów,
  • uprawniony do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200), numer wpisu do wykazu 17352 z dnia 25.08.2022.

Planujecie inwestycję pod Kredyt ekologiczny?

Napiszcie, co chcecie modernizować (budynek, maszyny, OZE), gdzie jest zakład i za jaki okres macie faktury za energię. Sprawdzimy, czy projekt ma szansę na 30% oszczędności energii pierwotnej, i odpowiemy z wyceną audytu w ciągu 3 dni roboczych. Więcej o usłudze: audyt energetyczny dla firm.

biuro@optimares.pl · +48 785 525 861 (Michał Górczyński, audyty przedsiębiorstw)

Skontaktuj się z nami


Podstawa: dokumentacja naboru nr FENG.03.01-IP.03-004/24 Kredytu ekologicznego (BGK, nabór IV, zakończony 8.01.2026): Przewodnik w zakresie przygotowania dokumentu audytu (zał. nr 5), Kryteria wyboru projektów (zał. nr 1), wzór umowy o dofinansowanie (zał. nr 8); rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014, art. 38a i 41; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346 z późn. zm.); rozporządzenie Ministra Energii z dnia 5 października 2017 r. (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1220). Stan na 14.11.2026. Ostatnia aktualizacja: 14.11.2026.

Picture of Michał Górczyński

Michał Górczyński

Audytor i doradca energetyczny, CEO Optima RES Sp. z o.o.


Od 2016 roku związany z branżą instalacji HVAC i doradztwa energetycznego. Ekspert Audytor Energetyczny Banku Gospodarstwa Krajowego, Ekspert Efektywności Energetycznej Programu Priorytetowego Czyste Powietrze, Rekomendowany Audytor Związku Audytorów Energetycznych. Wierzy, że istnieje możliwość połączenia opłacalności z ekologią na fundamencie zdrowego rozsądku i wiedzy inżynierskiej. Pasjonat nowoczesnych technologii w budownictwie.

Udostępnij

Facebook
LinkedIn
X
Pinterest